Uzmanı uyardı: Her yumurtalık kisti takip edilmeli

Uzmanı uyardı: Her yumurtalık kisti takip edilmeli
Uzmanı uyardı: Her yumurtalık kisti takip edilmeli
Share

Doç. Dr. Aktün, “Kist büyüyüp belirti verdiğinde adet düzensizliği, idrar yolu ve sindirim sistemi hastalıkları, karında şişlik ve ağrı görülür. Bu belirtilere kilo alma, mide bulantısı ve kusma eşlik edebilir. Kısırlık kelam konusuysa over kistleri, temelde yatan nedenlerden biri olarak akla gelir” kelamlarını kullandı.

 

Doç. Dr. Aktün, doğurganlık yaşlarındaki bayanlarda çok sık görülen yumurtalık kistlerine karşı uyardı.“Yumurtalık kisti, alt karın bölgesinde, rahmin iki yanında bulunan yumurtalıklardan birinde ya da her ikisinde meydana gelen, içi sıvı ile dolu, boyutları ve cinsleri değişken kist duvarı ile sarılı oluşumlardır” diyen Doç. Dr. Aktün,

 

Üreme çağında olan bayanların yumurtalıkları, rutin olarak ayda bir sefer bir yumurta üretir. Folikül olarak isimlendirilen bu oluşum, adet kısmının ortalarında çatlar yani yumurtlama oluşur. Kimi evrelerde bu folikül çatlamayarak büyümeye devam eder ve ‘yumurtalık kisti’ dediğimiz hâle bürünür. En sık görülen tipi folikül kistidir. Corpus Luteum kisti, Serözkistadenom, Endometriomalar (Çikolata Kistleri) ve Müsinözkistadenom ise öteki düzgün huylu yumurtalık kisti cinsleridir” diye konuştu.

 

İDRAR YOLU VE SİNDİRİM RAHATSIZLIĞINA DA NEDEN OLABİLİR

Yumurtalık kistlerinin birçoklarının küçük olduğunu ve genelde belirti vermediğine değinen Doç. Dr. Lebriz Hale Aktün, şöyle devam etti:

“Yumurtalık kistlerinin bazıları bizatihi geçer. Bazıları ise burkulma, kanama ve patlama nedeniyle belirtilere neden olabilir. Karında küt bir ağrıya veya irtibat sırasında ağrıya da neden olabilir. Birçok fonksiyonel (işlevsel kist) bir veyahut iki ayda tedavi gerektirmeden resen geçer. Kisti büyük ve şikayetlere neden oluyorsa tedavi gerekir.

 

Yumurtalık kisti, anıldığı üzere çoklukla birden fazla bayan tarafından fark edilmez. Çoklukla rutin jinekoloji muayenesi esnasında tespit edilir ya da vakit içerisinde büyüyüp belirti göstermeye başladığında hastada kuşku uyandırır. Bu belirtiler ortasında en sık görülenleri adet düzensizliği (lekelenme ya da adet görememe), idrar yolu ve sindirim sistemi rahatsızlıkları, karın bölgesinde şişlik ve ağrıdır. Birden fazla kist zararsız olmasına ve resen geçmesine rağmen büyüyüp fikirlere neden olmayacağından emin olmak için her yumurtalık kistini takip etmek gerekir. Lakin bu belirtiler çok fazla büyümemiş ya da iltihaplanmamış kistlerde görülmez.

 

Kist çok fazla büyümüşse ele de gelebilir. Dışkılama esnasında sancı ya da dışkılayamama (kabızlık) ve idrara sık çıkmada misal özellikteki kistlerin mesaneyi baskılayarak yol açtığı olumsuzluklardır. Bu belirtiler, beraberinde kilo alma, mide bulantısı ve kusma üzere yan etkiler de gösterebilir. Kasıklarda ve cinsel münasebet esnasında ortaya çıkan ağrılar da öteki yumurtalık kisti belirtileri ortasındadır. Kısırlık kelam konusuysa da over kistleri, temelde yatan nedenlerden biri olarak akla gelir.”

 

BU DURUMLARDA CERRAHİ MÜDAHALE TEMEL

Doç. Dr. Aktün, kistlerin birçoklarının beğenilen huylu olduğunu lakin berbat huylu da seyredebileceğini belirterek, şu bilgileri verdi:

“Çeşitli nedenlere bağlı olarak birden fazla bayanda hayatı boyunca en az bir sefer ortaya çıkan over kistleri çoklukla hiçbir belirti göstermez ve ağrısızdır. Yumurtalık kisti oluşmuşsa hastada belirti görülmeyebileceği üzere tüm bu belirtiler, tek başına ya da toplu hâlde de görülebilir. Kistlerin yaklaşık yüzde 85’i kâfi huylu gelişim göstermesine karşın kimi durumlarda makûs huylu da olabilir.

 

Teşhis ekseriyetle ultrasonografi ile konur. Büyük ve kuşkulu durumlarda MR ve kan testleri tanıya yardımcı olur. Kesin teşhis cerrahi sonucu patolojik incelenme ile konur. Over kistinin katı veya yarı katı halde olması, menopozdan ya da ergenlik kısmına geçiş olmadan ortaya çıkması, 6 cm üstü büyüklüğe erişmesi, makûs huylu gelişim göstermesi ve hızla büyümesi durumunda kiste cerrahi müdahalede bulunulur.

 

Öte yandan kist kendi etrafında dönerek kan sirkülasyonu rutinini bozduysa (torsiyon) ya da pelviste metastaz ve asit üzere belirtiler baş göstermişse de cerrahi gereklidir.”

 

YUMURTALIK REZERVİNİ ETKİLEMİYORSA GEBELİK MÜMKÜN

Her yaştan bayanda görülebilen yumurtalık kistinin, kimi vakit büyüyüp sapından döndüğüne (torsiyon) ve bu durumda yumurtalık dokusunun kanlanmasını bozarak yumurtanın kaybedilmesine yol açabildiğine dikkati çeken Doç. Dr. Aktün, “Tek yumurtalığın torsiyon nedeni ile alınması hamile kalınması ihtimalini düşürür.

 

Tüm bayanların ve özellikle anne olmak isteyenlerin rutin aralıklarla en az yılda bir jinekolojik muayenelerden geçmesinin kıymeti büyüktür. Öte yandan yumurtalık kisti yumurtalık rezervini olumsuz tarafta etkilemediği sürece (her iki yumurtada olsa dahi) hastanın hamile kalma ihtimali her vakit vardır. Lakin Endometriozis ya da Polikistik Over Sendromu kelam konusuysa yumurtlamanın gerçekleşmediği için hamile kalınması zorlaşabilir” değerlendirmesinde bulundu.

 

Kişi hamile kaldıktan sonra tespit edilen ve ekseriyetle tek bir Over’da ortaya çıkan yumurtalık kistinin/kistlerinin gebeliğin dördüncü ayından itibaren kaybolmaması çeşitli kanılara yol açabilir.

 

HAMİLELİKTEKİ KİSTLER GÖZLEMLENMELİDİR

Doç. Dr. Lebriz Hale Aktün, “Hamilelikte belirlenen yumurtalık kistinin çapı 6 cm’den küçükse ve torsiyon üzere bir duruma yol açmadıysa çoklukla cerrahi müdahalede bulunulmadan kisti gözlemleme yoluna gidilir. Durumu berbata giden kistlere komplikasyona sebebiyet vermeden gebelikte müdahale edilmesi gerekebilir.

 

Yapılan muayene ardından belirlenen yumurtalık kist tedavisinin belirlenmesinde kistin niteliği ile niceliğinden hastanın yaşına ve tıbbi geçmişine kadar pek çok faktör etkilidir. Sık görülen folikül kistleri ekseriyetle vakit içerisinde kendi kendine yok olduğundan uzman tabip, ‘gözlem’ yoluna gidebilir veyahut tıbbi tedavi ile takip edebilir.

 

Bu sistem kapsamında hasta rutin aralıklarla muayene edilerek kistin mevcut durumu gözlemlenir. Çapı 6 ila 10 cm aralığında olan yumurtalık kistleri içlerinde sıvı harici bir oluşum taşıyorsa ve 10 cm’den büyükse çoklukla ameliyatlı müdahale gerektirir” tabirlerini kullandı.