Ürolojide lazer (laser) kullanımı

Ürolojide lazer (laser) kullanımı
Ürolojide lazer (laser) kullanımı
Share

ÜROLOJİDE LAZER(LASER) KULLANIMI

Lazer kelamı, “Light Amplification of Stimulated Emission of Radiation-LASER” teriminin Türkçe kısaltmasıdır. Lazeri, birinci kere Amerikalı fizikci Theodorev H. Maiman(1960) bulmuş ve ürogenital cerrahide kullanılması ise Persons (1966 da) tarafından olmuştur. Günümüzde, teknolojik ilerlemeler sayesinde başta prostat büyümesi ve böbrek ve idrar yolları taşlarının kırılmasında-tedavisinde olmak üzere öbür birçok ürolojik hastalıkta kullanılmaktadır.

 

Lazer, kesme, kanı durdurma(koagülasyon) ve buharlaştırma(vaporizasyon) işlevini eş vakitli olarak gerçekleştirebilmesinin yanında ödem, sertleşme ve darlık riskini de büyük oranda azaltmaktadır. Günümüzde Ürolojik cerrahide cerrahide bugüne kadar kullanılan lazer tipleri:

  • CO2, (artık fazla kullanılmamaktadır)
  • Neodymium:Yttrium-Aluminum-Garnet (Nd:YAG),
  • Holmium:Yttrium-Aluminum-Garnet (Ho:YAG),
  • Potasyum-Titanil-Fosfat (KTP) ve Thulium lazerdir.

 

EN ÇOK KULLANILAN LAZER AMELİYATLARI ve KULLANILAN LASER CİNSLERİ

HoLEP PROSTATEKTOMİ: HOLEP

HoLEP, Holmium Lazer ile yapılan prostat ameliyatını tabir etmektedir. Holmium lazer, bilimsel teknolojideki ismi Holmium: Yittrium-Aluminum-Garnet (Ho: YAG) lazer dir. Dalga boyu(2120) suyun zirve notasına yakın (1910 nm) olduğundan dokuda ve taş kırmada epeyce güzel absorbe edilir ve aktif bir formda kullanıma imkan verir. Ho:YAG lazer düşük watt’larda(20-40Watt) aygıtın endoskopik fiber-probu’u taş kırmada kullanılırken, yüksek watt’larda(60-120watt) bilhassa prostat ve öbür dokularda kesme, kanama denetimi ve buharlaştırma gayesiyle kullanılır. Holmium lazerle endoskopik olarak taşların parçalanmasında kullanılması çok başarılıdır ve etkin ve yaygın bir halde kullanılmaktadır. Çünkü ürolojide holmium lazer kullanımı birinci sefer taş kırma ile başlamıştır.

 

Holmium lazerin öteki lazerlerden en değerli farkı uygulanan dokunun derinlerine fazla geçmez ve dokuların derin kısımlarında yakıcı/yıkıcı tesir yapmaz, tesiri nispeten yüzeysel kalır, aslında bu bizim istediğimiz bir özelliktir. böylece prostata uygulandığında tesir derinliği birden teğe prostatın kapsülünü geçmez, şayet denetimsiz bir halde geçerse ereksiyon ve prostat dışında geçen sonlar ve öbür dokular olumsuz etkilenir.

 

Greenlight da olduğu üzere Holmium lazerde bu tesir olmaz.Bu özelliği nedeniyle rahatlıkla prostatın kapsülü ile büyümüş prostat dokusu ortasından lazer cerrahisi ile sıyırma süreci yapılabilir, yani enükleasyon yapılabilir. HoLEP prostatektomi yada HoLEP’le prostat ameliyatı tamda bu süreci tabir eder.

 

Bu sıyırma işlemi (enüklasyon);

Prostat kapsülü ile büyümüş prostat dokusu ortasına Lazer probu ile girilerek prostat kapsülden sıyrılarak açık prostat ameliyatı üzere birkaç kesim halinde mesaneye atılır, ve sıyrılan prostat dokusu idrar kanalından olduğu üzere çıkartılalamayacağından, morselatör ismi verilen aygıtla tekrar endoskopik yolla kıyma üzere öğütülerek parçalanıp dışarı alınır. Holmium lazer ile yapılan bu süreç lazer gücü dışında bipolar güç kullanılarak da yapılabilir, bu prosedüre bipolar enüklasyon (BipoLEP) denmektedir ve ameliyat sonuçları birbirinin birebirdir. Ayrıyeten Thulium Lazer kullanılarak da bu enuklasyon-sıyırma süreci muvaffakiyet ile yapılabilmektedir.

 

HoLEP ve TUR-P(klasik transüretral prostat rezeksiyonu) sonrasına birinci bir-iki yıllık takiplerde elde edilen sonuçlara nazaran; işeme suratı ve semptom skorundaki güzelleşmede fark tespit edilmemiştir. bunun yanında hastanede kalış müddeti ve sonda kalış mühleti HOLEP’te ortalama bir gün daha kısadır. Lakin hala TUR-P, en dava cerrahi tedavi olma özelliğine devam ettirmektedir. Hastalar tercih yaparken bu bilgiler sunulur, hasta ve cerrahın ortak kararı ile ameliyat formülüne karar verilmelidir.

 

GREENLİGHT LAZER(LASER)

GreenLight(yeşil Işık) lazer teknoloji alanındaki ismi ile Potasyum-Titanil-Fosfat(KTP) 532nm dalga uzunluğunda lazer ışını yayar ve dokudaki 542nm dalga uzunluğundaki hemoglobine bağlanır damarları ve hasebiyle prostat dokusunuda buharlaştırırarak tesirini gösterir. Süreç KTP-greenlight lazer ışınları idrar kanalından teleskop aracılığı ile girilerek prostata uygulanır ve büyümüş prostat dokusu istenilen ölçüde bu ışınlarla buharlaştırılır.

 

Bu sürece tıpta PVP yani prostatın fotoselektif vaporizasyonu (Photoselective Vaporization of the Prostate) denir, ve greenlight denmesinin nedeni lazerin yaydığı ışının yeşil renkli olmasından kaynaklanır. Kolay uygulanabilirliği, kanamanın az olması ve hastanede kalma müddetinin daha az olması kimi özel hasta kümeleri için tercih nedenidir. Greenlight ile etkin bir prostat ameliyatı yeni nesil 150 watt ve üstü aygıtlarla daha yüz güldürücü sonuçlar bildirilmektedir ve aygıtın gücü nedeniyle daha kısa müddette daha fazla doku buharlaştırabilmekte ve bu chazlarla ortalama 100-120 gram prostat yaklaşık bir saatte tamamlanabilmektedir. Deneyimli ellerde, ihtimamla seçilmiş hastalarda hasta memnuniyeti oranı yüksek olmaktadır.

 

Ameliyat sonuçları öteki prosedürler yapılan ameliyatın sonuçları ile karşılaştırıldığında şayet kimi hasta kümeleri dikkate alınırsa sonuçlar birbirine benzeridir, lakin yinede greenlight prostatektomi herkese ve her prostata uygulanacak standart bir tedavi metodu değildir, klavuzlarda prostat ameliyatı için kullanılan bir yordam olarak geçmektedir. Bu formülle prostat ameliyatı genel, spinal ve hatta çok riskli hastalarda lokal anestezi ile yapılabilmektedir.

 

Endoskop aracılığı ile idrar kanalından girilir , endoskop içinden ilerletilen plazer probunda lazer işınlarıyla prostat kâfi ve istenilen ölçüde buharlaştılır ve rahat idrar yapılabilevek kadar bir alan oluşturulur, prostat tarafından oluşturulan tıkanıklık giderilir. Lakin bu sistemde dışarı doku alınmadığından patolojik inceleme yapılmamaktadır, bu yüzden ameliyat öncesi hastada prostat kanseri olmadığını öbür formüllerle ekarte edilmiş olması gereklidir.

 

Greenlight Lazer’in Avantajları

Aspirin, coumadin gibisi kan sulandırıcı ilaçları alan hastalarda ilaçları kesmeden uygulanabilmektedir. 2- Greenlight lazerle parostat ameliyatında çok az kanama olamaktadır.. 3- Ameliyat sonrası idrar sondası öteki metotlara nazaran daha az kalma mühletine gerek kalmaktadır. Yaklaşık 24 saat. 4- Hastanede kalış mühleti kısa olup ortalama bir gündür, birtakım merkezlerde günübirlik olarakta yapılabilmektedir. 5-Klasik TUR-P de bazen karşımıza çıkan su zehirlenmesi(TUR sendromu) kullanılan sıvının fizyolojik olması nedeniyle yoktur.