Sosyal (Toplumsal) fobi ve tedavisi nasıl olur

Sosyal (Toplumsal) fobi ve tedavisi nasıl olur
Sosyal (Toplumsal) fobi ve tedavisi nasıl olur
Share

Özellikle tanıdık olmayan beşerlerle irtibat kurarken ortaya çıkan hissin odağında beşerler tarafından eleştirilmek, küçük düşmek, aşağılanmak, alay edilmek biçimindeki fikirler yer almaktadır. Psikolog Elçin Akdeniz, sosyal fobi ile ilgili merak edilen soruları yanıtlayarak, belirtileri ve tedavisi hakkında bilgiler verdi. Utangaçlıkla karşılaştırılmaması gereken toplumsal fobide bireyler öbürleri tarafından değerlendirilme ihtimali olan ortamlardan, bir utangaca göre daha fazla uzaklaşmak ister.

 

Dehşetli olduğunun katiyetle olmasından da endişelenebilen bireyler, bu sebepten ötürü sosyal aktivitelerden uzak kalmanın yanında çalışma hayatında ve okulda da sosyal fobinin etkilerinden dolayı kendini engellenmiş ve yetersiz hissedebilir.

 

NEDENLERİ NELERDİR VE EN ÇOK KİMLERDE GÖRÜLÜR?

Sosyal fobi ekseriyetle ergenlik evresinde başlar ve gençler ile bayanlarda daha fazla görünmektedir. Birinci derecede akrabalarında bu rahatsızlığa sahip olan şahıslarda toplumsal fobiye yakalanma riski bir ölçü daha fazladır. Genetik etmenlerin yanında beyindeki kimi kimyasalların değişikliği sosyal anksiyete bozukluğuna sebebiyet verebilmektedir.

 

Elbette birçok ruhsal ıstırapta olduğu üzere burada da travmalar bedelli yer tutmaktadır. Bilişsel yaklaşıma göre sosyal fobinin oluşumunda, dehşetin oluşmasında rol oynayan mantıksız ve taraflı fikirler yer alır.

 

Davranışçı yaklaşımda ise toplumsal ortam ile tasa ortasında bir alaka kurularak koşullanma sonrası kişinin kendi pekiştireçlerini yaratarak telaşın devam etmesine sebep olduğu merkezdedir. Ayrıyeten davranışsal ketlenme de sosyal fobi oluşumuna taban hazırlayabilir.

 

TEDAVİ NASIL OLMALIDIR?

Sosyal fobinin en etkili tedavisi ilaç ve psikoterapinin birlikte uygulandığı tedavi formülleridir. İlaç tedavisi ile serotonin eksikliği giderilmeye çalışılırken bilişsel davranışçı terapi ile kişinin olumsuz niyetleri değiştirilmeye çalışılır.

 

Kişinin zihnindeki abartılı fikirlerle baş etmesi, davranışlarını engellememesi hedeflenir. Şayet travmatik anı öbekleri çok açıksa travmatik anıları duyarsızlaştırmak için uygulanacak EMDR terapisi başarılı sonuçların alınmasını sağlar.

 

Sosyal anksiyete bozukluğunun hafif ve orta seviyede seyrettiği durumlarda özellikle bilişsel davranışçı terapi ve küme terapisi etkili olduğu görülmüştür. Lakin ağır hadiselerde veya öteki bir ruhsal hastalığın eşlik ettiği durumlarda ilaç desteği de gerekir.