Parmak emmenin zararları

Parmak emmenin zararları
Parmak emmenin zararları
Share

Parmak emme, olağan çocuklarda rastgele bir pisko-patolojik etken olmaksızın 3-4 yaşlarına kadar görülen bir olgudur.Bebeklerin birden fazla başparmaklarını ya da öbür parmaklarını emerler. Zararsız bir davranış olan parmak emmeye hemencecik bebeklerin tümünde rastlanmasının en önde gelen nedeni,yeni doğan bebeklerin parmak emmeyi daha anne rahminde, (uterus) öğrenmiş bulunmaları ve doğuştan sahip oldukları en güçlü reflekslerden birinin emme refleksi olmasıdır. Nitekim seçkin olarak yeni doğan birtakım bebeklerin parmak ya da bileklerinde görülen kabarcıklar bunun bir sonucu olmaktır.

 

Annelerin büyük bir çoğunluğu parmak emmenin açlıktan kaynaklandığını düşünürler.Oysa bu emme %50’den %87’lere varan yüksek bir oranda beslenmeye bağlı olmayan yaygın bir davranış niteliğinde görülür.1 yaş çocuklarının hemencecik yarısı parmaklarını emerler.9 ayda itibaren uykuyla parmak emme ortasında yakın bir irtibatın olduğu, uykusu gelen bebeğin parmağını ağzına götürdüğü görülür. Çocuğu parmak emmeden vazgeçirmek üzere yapılan uğraşlar,

 

3 yaşına kadar çocuk tarafından dirençle karşılanır. Kimi bebekler yeni dişlerinin çıkması ,bazıları da zorlukla karşılaştıklarında utanma ve sıkılma belirtisi olarak parmaklarını emerler. Çoklukla 18. ay dolaylarında sıklaşan parmak emmenin 4 yaşına hakikat kaybolması beklenir. Araştırmalar en geç 5-6 yaşlarında sona erdiği takdirde parmak emmenin zararının olmadığını, ancak süregelmesi halinde dişlerde deformasyona neden olabileceğini kanıtlamıştır. Alt ıslatmada olduğu üzere, ebediyen parmak emme alışkanlığı da ruhsal sorun ve gerginliklerin bir sonucu olarak gelişebilir.

 

Ebeveynler parmağını emen çocukların çene kemikleri ve dişleri üzerinde ki tesirlerini düşünerek tasaya kapılabilir. Parmak emmenin alt ve üst dişleri geri ittiği doğrudur. Parmak emmenin dişleri ne kadar etkilediği parmak emme mühletine ve en değerlisi parmağın ağızda ki duruşuna bağlıdır. Süt dişlerinde oluşan bu değişiklik 6 yaşından sonra çıkan asıl dişleri etkilemediği işaret etmektedir.

 

Parmak ve emzik emme

Emme işlevi yeni doğmuş çocuklarda çok kuvvetlidir. Lakin parmak emme ve lisan emme alışkanlıkları birinci 1.5 sene olağan olmakla birlikte 2 yaşın sonunda kaybolur.Ancak parmak emme, emzik emme alışkanlığı devam edecek olursa artık gelişmekte olan kas ve kemik yapıları üzerine basınç uygulayarak dişlerin yer değiştirmesine yol açar.

 

Bu durumda üst ön dişler öne alt ön dişler ise geriye gerçek eğilir ve alt ve üst ön dişler ortasında açıklık meydana gelir.Alışkanlık bırakılırsa bu açıklık kapanır lakin 3.5 yaşından sonra kalıcılık artar. Parmak emme alışkanlığı gece uyurken de deva ederse daha tesirli olur ve bunun sonucunda üst çenede darlık (V formunda bir çene kavsi) meydana gelir.

 

Parmak emme alışkanlığı karşısında anne babanın yapacağı en sağlıklı yaklaşım nedir?

Olayı telaşa kapılmadan sabırla karşılamak ve ebediyen ilgilenmekten kaçınarak, çocuğa bu alışkanlığın bebekçe bir davranış olduğunu, diğerlerini gözüne güzel görünmeyeceğini kolay bir lisanla anlatmaktır. Aile içinde daima tıpkı alışkanlığı mevzu edilerek dikkatleri çocuk üzerine çekmek, bu nedenle telaşa ve gerginliği girmek ve tahlil niyetiyle çocuğu ebediyen eleştirmek yanlış anne baba davranışları ortasında sayılır.

 

Okul yaşında parmağını emme çocuk, öğretmenin uyarısı, anne babasının eleştirisi, hatta arkadaşlarını alaylarını rağmen bu alışkanlığını sürdürür. Bu durumda çocuğa yapılan olumlu tavsiye ve açıklamalarla ruhsal açıdan ahenginin sağlanması, sorunu ortadan kalkmasına neden olabilir. Burada kıymetli olan, bir gerileme (regression) belirtisi sayılan bu alışkanlığı oluşturan etkenlerin ana baba tarafından keşfedilerek ortadan kaldırılması.

 

Örneğin,yeni bir kardeşin doğumu,çocukta bu tıp bir alışkanlığın başlamasına neden olabilir.Cıvıldayan, emekleyen, parmak emip tırnak yemeye başlayan çocuk ,bu çeşit bebekleşme hareketleriyle kaybettiği ilgiyi kazanma savaşımına girer. Daha evvel de belirttiğimiz üzere, kardeşin doğumundan evvel çocuğun hazırlanması, kardeşin varlığına rağmen çocuğun statüsünün devam edeceği ve onun yerinin öbür olduğu konusunda çocuğun ikna edilmesi, kardeşin yardıma muhtaç bir yakını olması nedeniyle elbirliğiyle ona bakma gereğine çocuğun inandırılması ondaki gerginliği azaltır.

 

Böylece bu gerginlikten kaynaklanan alışkanlıklar da vakitle kaybolur. Alt ıslatma benzerliği nedeniyle parmak emme de yaşla azalır.Bu hususta da tekrar bilhassa birinci çocukluk devrinde tedaviden kaçınılmalıdır.Okul öncesi periyodundaki parmak emme ya da alt ıslatma durumunda gereksiz telaş yerine, olayın temelinde anne babanın da tesiri bulunduğu düşünülerek uzmanlarca sabırlı ve ebediyen birtakım eğitimsel tedbirler uygulanmalıdır.

 

Parmak emmenin giderilmesi için alınacak tedbirler

Anne ve babaya parmak emmenin birinci devirlerde zararsız bir faaliyet olduğu açıkça anlatılmalıdır. Parmak emmenin biraz evvel değindiğimiz üzere diş deformasyonlarına sebep olmadığı, bir hastalık mahiyetinde olmadığı açıkça anlatılmalıdır. Zira buna inanan anne, baba ve aile büyükleri ömür uzunluğu sürecek bu makûs alışkanlıktan çocuklarını vazgeçirmek için çok şiddetli önlemlere başvururlar. Hatta çocukların parmaklarına acı biberler sürenler, dayak atanlar, ellerini kollarını geriden bağlayanlar,eline parmaklarına iğne batırıp onlar unutamayacakları acı verecek cezalar uygularlar.

 

Bu tenkitler, azarlamalar, dayak atmalar, parmağa acı sürmeler çocukta olumsuzluğun yükselmesine neden olabilir. Anne babayı rahatsız etmek için bir davranış olarak kalmasını pekiştirebilir.(D. Çağlar-1981) Parmak emme kendi başına çocuklukta ve sonradan ahengi etkileyen bir alışkanlık değildir. Özel bir düzeltici önlem olmayı da gerektirmez. Lakin parmak emmeye başlayan yahut bunu alışkanlık haline getirmiş çocuklara bu alışkanlıkları terk etmeleri için uygun olmayan önlemlerin, cezaların uygulanması sonucu bir çok ahenk ve duyusal zahmetlerin ortaya çıkmasının nedeni olabilir. Kolay bir alışkanlığı terk ettirmek için uygulanan metotlar durumla ilgisi olmayan yeni ve kronik kimi ahenk bozukluklarına sebep olabilir. (D. Çağlar-1981)

 

Küçük yaşlarda çocuklar uygun halde beslenmelidir. Besin ve anne sütünün kalitesi yanında çocuğun besin verilirken haline özel bir yer ve ehemmiyet vermek gerekir. Çocuk gerek anne göğsünden ve gerekse biberonla beslenirken annenin göğsüne onun sıcaklığını duyacak biçimde yaklaştırılmalıdır. Bir taraftan çocuğa besini yahut göğüs verilirken öbür taraftan anne çocuğa gözlerinden sıcak sevgi akıtmalıdır.

 

Çocuğun gevşek tutulması,hırpalanarak, azarlanarak besin verilmesi büyük bir mana taşımaz, haysiyet sahibi bir gence al zıkkımlan diye yiyecek vermenin yaptığı etkiyi yapar.(D. Çağlar-1981) . Uygar insanların köpekleri beslerken yaptığı içtenliği insan yavrusundan esirgerler. Uygun formda beslenme bu sorunun ortaya çıkmasında en büyük mani teşkil eder.(D. Çağlar-1981) Tahminen çocuk parmak emme yahut lastik göğüs emmeden özel bir haz duyabilir.

 

Bu hiçbir vakit kaybı bir alışkanlık değildir. Olağan davranışlar ve bağlar yoluyla bu alışkanlık 1 yaşının sonunda terk edilebilir.(D. Çağlar-1981) Şayet çocuk yürümeye başladıktan yahut 1 yaşından sonrada bunu yapıyor yani parmağını emiyorsa bu çocuğun fazla yorgun, rahatsız, mutsuz, zahmetli, hüzünlü olduğunun belirtisidir. Çocuğun durumunun incelenmesi düzeltici önlemlerin yalnız bir belirti olan parmak üzerinde değil bütün durumu düzeltmeye yöneltilmesi gerekir. Zira parmak emmenin asıl nedenleri ortadan kalkmadıkça çocuk parmak emmeye devam edecektir. (D. Çağlar-1981)

 

Çocuğa uygun dinlenme, geniş ve çeşitli faaliyet imkanları, oyun ortamları meşgul olmak için imkanlar sağlanmalıdır. Anne babanın uygun olmayan davranışları düzeltilmelidir. Çocuklara bu alışkanlığından ötürü şiddet hareketleri uygulanmamalı ve çocuk batıl fikirlerle korkutulmamalıdır.

 

Mükafat vaadi, çocuğun bunu terk etme dileğini ve gücünü harekete getirecek, çeşitli önlemler çocuğu harekete getirerek çocuğun bunu bırakmasını sağlayabilir. Çocuk parmağını ağzına götürdüğü vakit uyarıcılık yapacak zararsız acı mayi sürülmesi ve geceleri hatta gerekiyorsa gündüz çocuğa eldiven takılması, alışkanlığı sona erdirmesi için âlâ bir hatırlatıcı olabilir.

 

Çocuğa özellikle kendi kendini denetim etmek için, isterse bu alışkanlığı terk edeceği inancını kazandırmak, alışkanlığı yenmek için düzgün bir hatırlatıcı olabilir. Çocuk 4-5 yaşlarına geldiğinde parmağını emmeye devam ediyorsa kendisine telkinlerde bulunmak yararlı olabilir. Çocuğa bu yaptığının çocukça bir davranış olduğu oburlarının gözüne beğenilen görünmediği onun anlayabileceği bir lisanla anlatılır. Çocuklar bu yaşlarda ekseriyetle büyük bir insan üzere olmaya, ebeveyni taklit etmeye özenir.

 

Birçok vakit onlar üzere davranır. Ebeveyn çocuğun bu durumunu çok uygun değerlendirmelidir. Kendilerinin parmak emmediklerini, zira bu durumun pek beğenilen olmadığını söylemeleri birden fazla vakit tesirli olabilir.(S. Gizer-1996)

Çocuğun erken göğüsten kesilmesinin karamsar, sadist geç göğüsten kesilmesininse inançlı ve optimist bir kişilik geliştirdiği açıklanmıştır.