MIND diyeti: Beyni besleyen ve beslemeyen yiyecekler

MIND diyeti: Beyni besleyen ve beslemeyen yiyecekler
MIND diyeti: Beyni besleyen ve beslemeyen yiyecekler
Share

Yaşlanma, bedeni ve zihni etkiler. İnsan beyninde vaktin geçişi, birtakım insanlarda Alzheimer hastalığının ayırt edici özelliği olan olağandışı protein kümelerinin gelişimini tetikleyebilir. Pekala, beyin bu etkilerden korunabilir mi?

 

Alzheimer en yaygın bunama biçimidir, ilerleyici bir hastalıktır ve şu anda hiçbir ilaç ilerlemesini durduramamaktadır. Önlemeyi destekleyebilecek metotlarla ilgili olarak, ispatlar biraz tutarsız, lakin teklifler kalp hastalıkları risk faktörlerinin (hipertansiyon ve kolesterol gibi) kontrolüne ve sağlıklı bir hayat sürmenin ehemmiyetine özel değer veriyor.

 

Bu manada MIND diyeti yıllardır tavsiye edilmektedir. Ve yakın vakitte yapılan bir çalışma, MIND diyetinin faydalarıyla ilgili daha fazla ispat sağladı. Amerika Birleşik Devletleri, Chicago’daki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi’ndeki araştırmacılar, ileri yaştaki yetişkinlerin, plaklar ve amiloid düğümleri olarak bilinen beyindeki protein birikintilerini geliştirdiklerinde bile MIND diyetinden yararlanabileceğini doğruladı.

 

Beyindeki hudut hücreleri ortasında plaklar ve düğümler oluşur ve ekseriyetle düşünme ve sorun çözme hünerlerine müdahale eder.

 

ALZHEİMER RİSKİNİ AZALTABİLİYOR

MIND diyeti, Akdeniz ve DASH (Hipertansiyonu durdurmak için beslenme) diyetlerinin bir karışımıdır. Önceki çalışmalar, MIND diyetinin bir kişinin Alzheimer hastalığı geliştirme riskini azaltabileceğini gösteriyor.

 

Journal of Alzheimer’s Disease’de(Alzheimer Hastalığı Dergisi) yayınlanan yeni araştırma, MIND diyetini orta derecede takip eden çalışma iştirakçilerinin bilişsel problemler göstermediğini ortaya koydu.

 

Araştırmanın baş muharriri Yrd. Doç. Dr. Klodian Dhana, “Bazı insanların beyinlerinde hayatları boyunca bunama geliştirmedikleri halde, vefat sonrası Alzheimer hastalığı teşhisi konacak kadar plak ve düğüm var. Birtakım beşerler, beyninde bu plakların birikmesine rağmen bilişsel işlevi sürdürme yeteneğine sahiptir ve çalışmamız, MIND diyetinin Alzheimer hastalığı ile ilgili beyin patolojilerinden bağımsız olarak daha düzgün bilişsel işlevlerle temaslı olduğunu göstermektedir.” dedi.

 

1997’de başlayan çalışmada araştırmacılar, ileri yaştaki yetişkinlerde çalışma başlangıcından mevte kadar diyet, beyin patolojileri ve bilişsel işlevsellik ortasındaki ilgileri incelediler. Demansı olmadığı bilinen 569 iştirakçi, hayattayken yıllık klinik değerlendirmelere ve vefatlarından sonra beyin otopsisine katılmayı kabul etti.

 

Gönüllülerden hafıza ve düşünme ezaları geliştirip geliştirmediklerini görmek için yıllık değerlendirmeleri ve bilişsel testleri tamamlamaları istendi. 2004’ten başlayarak, iştirakçilere bir önceki yıl 144 gıdayı ne sıklıkta yediklerini soran yıllık bir besin anketi verildi. Anket karşılıklarını kullanan araştırmacılar, her iştirakçiye makul yiyecekleri ne sıklıkta tükettiklerine bağlı olarak bir MIND diyet puanı verdi.

 

MIND DİYETİNDE YAPILMASI VE YAPILMAMASI GEREKENLER

MIND diyeti, 10 beyin dosru besin kümesi ve 5 sıhhatsiz küme dahil olmak üzere 15 diyet bileşenine sahiptir:

  • Günde en az üç porsiyon tam tahıl.
  • Haftada en az altı sefer yeşil yapraklı sebzeler (salata gibi).
  • Günde en az bir sefer diğer sebzeler.
  • Haftada en az beş sefer kuru yemiş.
  • Haftada bir seferden az kızarmış yiyecekler veya fast food.
  • Haftada üç seferden fazla baklagil.
  • Haftada en az iki sefer kümes hayvanları.
  • Haftada en az bir sefer balık.
  • Haftada dört seferden az kırmızı et.
  • Haftada en az iki sefer orman meyveleri (çilek, yaban mersini, ahududu, böğürtlen).
  • Yemek pişirmek için temel olarak zeytinyağı.
  • Günde en fazla bir yemek kaşığı tereyağı.
  • Haftada bir porsiyondan az tam yağlı peynir.
  • Haftada bir porsiyondan az şeker.
  • Sıfır alkollü içecek.

 

HAMİ ETKİ KANITLANDI

Sağlıklı ve sıhhatsiz besin kümeleri için bildirilen alım sıklığına dayanarak, araştırmacılar, çalışma mühleti boyunca her iştirakçi için MIND diyet skorunu hesapladılar. Ölçüm kusurunu sınırlamak için analizde, çalışmanın başlangıcından iştirakçinin vefatına kadar ortalama MIND diyet puanı kullanıldı.

 

Alzheimer hastalığı ve yaşa bağlı öbür yaygın beyin patolojilerinden bağımsız olarak MIND diyetinde daha yüksek bir puanın daha âlâ hafıza ve düşünme hünerleri ile alakalı olduğunu tabir eden Yrd. Doç. Dr. Dhana, Diyetin kollayıcı bir kapasiteye sahip olduğu ve yaşlılarda bilişsel dayanıklılığa katkıda bulunabileceği ortaya çıktı.” dedi.

 

Diyet değişikliklerinin, daha beğenilen veya daha berbatı için bilişsel işleyişi ve bunama riskini etkileyebileceğini kelam eden Dhana, “Yaşlanmayla birlikte bilişsel gerilemeyi yavaşlatmaya ve beyin sıhhatine katkıda bulunmaya yardımcı olabilecek hayli kolay diyet ve hayat biçimi değişiklikleri var.” dedi.