Hemanjiom Nedir Nasıl Geçer Nasıl Tedavi Edilir?

Hemanjiom Nedir Nasıl Geçer Nasıl Tedavi Edilir?
Hemanjiom Nedir Nasıl Geçer Nasıl Tedavi Edilir?
Share

Toplumda sıkça gözlenen ve en fazla “damar beni” olarak halk lisanına geçmiş hemanjiomlar bir çeşit zararsız damar tümörüdür. Halk ortasında gül lekesi olarak da isimlendirilebilir. Literatürdeki ismi “hemangioma” olarak geçer. Benign yani âlâ huylu tömür kümesinden olan bu yapılar damarların bir ortaya gelip büyümesi sonucu oluşur. Bir çeşit damar proliferasyonu olması nedeniyle oluşma nedeni tam olarak açıklanamasa da genetik faktörlerin etkilediği düşünülmektedir.

 

Özellikle bebeklerde doğumdan hemen sonraki birkaç ayda görülür ve hızlı bir büyüme gösterebilir. Birinci birkaç ayda hızlı bir büyüme gösterdiği için endişelenmeden önce uzman bir tabibe danışılması daha düzgün olacaktır. Doğum sonrası başta kızarıklık olarak kendini gösteren bu yapılar doğum lekeleriyle karıştırılabilir.

 

Lakin hemanjiom hadiselerinde doğum lekesinden farklı olarak bir büyüme süreci görülür ve doğumdan sonraki birkaç ayda gerileme görülür. İki durum ortasında besbelli farklılıklar olması nedeniyle ebeveynlerin şuurlu olarak tabibe müracaatları tavsiye edilir.

 

Hemanjiom Nedir?

Çoklukla çocuklarda doğumdan itibaren birinci 3-4 ayda oluşum ve ardından büyüme gösteren hemanjiomlar kâfi huylu damar tümörü olarak isimlendirilse da tümörlerle direkt münasebeti yoktur. Bu yapıların oluşma nedeni tam olarak anlaşılamadığı için, damarlardaki endotel yapının proliferasyonu yani apansızın büyüme göstermesi gerekçesiyle uygun huylu tömür olarak isimlendirilir. Doğumdan sonraki birinci 1 hafta içinde çocukta hemanjiom gelişen bölgede kızarıklık belirginleşmeye başlar.

 

Daha sonra kızarıklık tipindeki yaygın hemanjiomlarda kabarma ve olduğu bölgede elirginleşme başlar. Bu evrede renk kırmızı-mor olarak görülür. 3 aylık sürede damar kitlesi daha besbelli hale gelip düzgünce büyüme gösterebilir. Yaygın tipte görülen hemanjiomlar genelde tehlike oluşturmayıp dermatolojik bir kusur olarak görülür.

 

Bu nedenle artık büyüme evresindeki hemanjiyom çocuğun bakım vereni tarafından gözlenmeli ve takip edilmelidir. 3 aydan sonra ciltte kızarıklık ve bölgesel olarak oluşan hemanjiom ekseriyetle gerilemeye başlar. Çocukta 9 yaşına kadar bu gerileme devam edebilir. Lakin bu yaşa kadar geçmeyenler çoklukla kalıcıdır ve müdahale gerektirebilir.

 

Toplumda zararsız olan ve yaygın olarak görülen hemanjiyomların yanı sıra seçkin olarak görülen ve kabarıklık, yayılma olarak gelişen tipler de gözlenebilir. Bu tiplerdeki gelişme evresi gül lekesine benzeyen hemanjiomlar üzeredir lakin daha hızlı ve yayılarak lokalize olur. Örneğin, doğumdan sonra çocuğun burnunun üstünde fark edilen bir kızarıklık 3. ayda bariz ve daha büyük bir kırmızı nodüle dönüşebilir. Yaygın olarak görülen bu boyutta bir hemanjiom, yüksek ihtimalle gerileyecek ve tedaviye gerek kalmayacaktır.

 

Yaygın olmayıp beklenen tedavi gerektiren tipte ise burundaki küçük kızarıklık tüm burnu kaplayabilir, yüzün öbür bölgelerinde kadar ilerleyebilir, burun kıkırdağına ziyan verme mümkünlüğü doğabilir. İleriki aylarda bu tipteki kızarıklıklar da gerilemeye başlasa da uzman bir tabip kontrolünde hareket etmek daha beğenilen olacaktır.

 

Hemanjiom Ne Demek?

Çocuklarda sıkça görülen doğum sonrası kızarıklıklar anne babaları “hemanjiom ne demek?” sorusunu sormaya yöneltebilir. Çünkü doğum lekesi üzere genetik cilt farklılıklarının yanı sıra damar büyümesi olarak gelişen bu kusur, kız çocuklarda ve prematürelerde daha sık gözlenir. Halk ortasında görülme oranının yüksek olması nedeniyle hemanjiom için çeşitli adlandırılmalar bulunur. Ensede görülenler için “leylek ısırığı”, uzunluğunda görülenler için “melek öpücüğü”, başta çeşitli yerlerde yerleşim gösterenler için “gül lekesi” sık kullanılan adlandırmalardandır.

 

Yunanca kökenli bir terim olan hemangioma, kan damarı uru olarak isimlendirilir. Tehlikeli bir tümör olmayan bu hoş huylu tümörler çoğunlukla onkoloji ünitesinin incelemesini gerektirmez. Şayet 1 yaşından sonra hala yayılma gösteriyor, ciltte öteki bölgelerde ya da bulunduğu organdan öteki yerlere invazyon gösteriyor, iltihaplanma ile seyrediyor, küçük temaslarda dahi kanama görülüyorsa müdahale gerektiren bir durum olup çocuk onkoloji ünitesinde de kontrol gerektiren bir durum olabilir. Lakin yaygın görülen ve cilt kusuru olarak göze çarpmaktan öteki ziyan gözlenmeyen hemanjiyomlar için uzman kalp damar cerrahi ünitesinde müşahede ve tetkik kafidir.

 

Hemanjiom Nasıl Geçer?

Bebeklerde doğum itibariyle birinci 1-1,5 yaşa kadar büyüme göstererek gözlenen hemanjiomlar genelde bu mühlet sonunda gerileme eğilimindedir. Özellikle yüzde ortaya çıkan hemanjiomlar gerileme gösterirler. Hemanjiomlar oluşum tipine, yerine ve bebeğin yaşına göre çeşitli büyüklüklere ulaşır. 1 cm büyüklüğünde olabilecekleri üzere 10 cm büyüklüğü de aşabilir. Deri üzerinde kırmızı kabarıklık olarak gelişen hemanjiyomlar yüksek oranda zararsızdır.

 

Doğduktan sonraki birkaç günde beliren kızarıklıklar bu formda büyüme gösteriyor ve bariz bir renk almaya başlıyorsa takip edilmelidir. Bu süreçte yüksek ihtimalle gerileme gösterecek hemanjiomların tehlikeli ve müdahale gerektiren tipte olanları yer aldığı bölgeye göre anlaşılabilir.

 

Burun delikleri etrafındaki damar tümörleri nefes almayı zorlaştıracağından, kulak yolu civarındakiler duymayı engelleyeceğinden, larenktste yerleşenler ses tellerine ziyan verebileceğinden, ağız bölgesindeki hemanjiomlar beslenmeye mahzur olacağından, makat ve üretra bölgesindekiler idrar ve dışkı çıkışına pürüz olacağından tehlikeli olabilir ve erken müdahale gerektirebilir. Ayrıyeten makat ve üretradaki hemanjiomlar iltihat nedeni de olabileceği için çocuk için sancılı bir sürece neden olabilir.

 

Göz etrafındakiler ise artık gelişim ve ahenk sağlamaya çalışan çocukların gözlerinde kalıcı bir görme zorluğu oluşturabilir. İleriki kısımlarda büyümüş hemanjiomun tedavisi ile kapanmış olan göz açılsa bile sağlıklı olan göz ile 3 boyutlu görme konusunda ahenk sağlayamaz. Bu üzere spesifik kısımlarda çıkan damar tümörleri erken aylarda müdahale gerektirebilir. Bu türlü bir durumda çocuk onkologları ve kalp ve damar cerrahisinde uzman tabiplerce tedavi sağlanır. Lakin yaygın bir oranda kızarıklık formunda oluşup deride hafif kabarıklık olarak kendini katiyetle eden hemanjiomlar için takip önerilir ve bir mühlet sonra hafifleyip küçülerek estetik kusuru olmaktan çıkar.

 

Hemanjiom Nasıl Tedavi Edilir?

Hemanjiomların hiçbir tipinde tedavi gerekmez ve kendi kendine geçebilir demek yanlışsız değildir. Yaygın görülen çeşitler doğumdan sonra ilerleme gösterip vakitle renkte soluklaşma, kabarmanın azalması, boyutta küçülme olarak değişim gösterir. Lakin yaygın olmayan çeşitlerde ise tedavi kaçınılmaz olup özellikle duyu organlarına ziyan vermeden önce müdahaleye ihtiyaç duyar. Karaciğer, böbrek ve beyinde de damar kitleleşmesi gözlenebilir. Bu durum tekrar uzman tabip kontrolünde olmalı ve sistemli takip edilmelidir. İç organlardaki hemanjiomlar cerrahi müdahale gerektirebilir. Tedavi edilmesi ön görülen farklı klinik tiplerde ise cerrahi dışında tedavi prosedürleri bulunur.

 

Lazer, Radyofrekans, IRC

İlaç tedavisinin işe yaramayacağı ya da daha teknolojik uygulamaların tercih edileceği durumlarda lazer, radyo dalgaları ya da IRC metodu ile alana gönderilen ışınlar sayesinde damar tümörü yüksek ısı gücüne maruz bırakılır ve ameliyatsız tedavi gerçekleştirilir. Hastanın durumuna göre birkaç seans uygulama tavsiye edilebilir.

 

Köpük Skletoterapi

Genelde fazla bariz olmayan lakin kozmetik kusura yol açan hemanjiomlarda bu metot kullanılır. Bu tekniğin en fazla kullanıldığı varis hadiseleridir. Varisli bölgeye damar içinden sklerozan öge enjekte edilir. Yüzeysel kılcal damar korkularında köpürtülerek damara uygulanan bu ilaç, uygulama metodu nedeniyle bu ismi alır. Uygulama sonrası hastaların güneşe çıkmamaya ve tedavi bölgesine dikkat etmesi önerilir. Bu sürecin direkt damar tedavisi olması nedeniyle uzman bir kalp damar cerrahı nezaretinde ve yönergesinde olması gerekir.

 

Cerrahi Metot

Tümörleşmiş alanın kesi yapılarak vücuttan alınması sürecidir. Göz, kulak, burun, ağız, larenks, anal ve genital bölgelerde tahriş, iltihap ve ağrıya neden oluyorsa cerrahi formül bazen en hakikat analiz olabilir. Lakin 2-3 yaş civarında çocuğun yüz imajını algılaması ve hatırlaması nedeniyle kesi alanı bir estetik sorun yaratabilir. Bu nedenle alanında uzman kalp damar cerrahları tarafından erken yaşlarda yapılan müdahale okul öncesi çağda çocuk için daha uygun bir tedavi olacaktır. Yüz etrafındaki tümörlerin cerrahi müdahalesi için dikkatle karar verilmesi gerekir.

Skleroterpi ve Radyofrekans üzere tekniklerle hemanjiom tedavisi yapılmaktadır.

 

Hemanjiom Cinsleri Nelerdir?

Damar tümörlerinin genelde onkoloji bilim kısmının alanına ve takibine girmeme nedeni kanserleşme gösteren damar yapıları olmamalarından kaynaklanır. Çünkü kanserli hücreler öbür yapı ve organlara kontrolsüzce çoğalıp metastaz gösterir. Lakin âlâ huylu olan ve damarların iç katmanlarında genişlemeye neden olan hemanjiomlar kanserli hücrelerden farklı yapıdadır. Bu nedenle kalp damar cerrahisi kısmında tedavi ve kontrol daha yerinde olacaktır.

 

Hemanjiom çeşitleri bulunduğu yere göre çeşitlilik gösterir. Bulundukları yerler itibariyle de çeşitli tedavi ve izlem prosedürleri olabilir. Çünkü ciltte genel yayılım gösteren çeşitler ile yüzde spontan gelişen cinsler tıpkı büyüklük, gelişim evresi, estetik sorun boyutunda olmayabilir. Yüzde, orbital etrafta, ciltte, iç organlarda görülen hemanjiomların yanı sıra Kasabach Merritt Sendromu olarak isimlendirilen az olaylar da görülebilir.

 

Yüzdeki Hemanjiomlar

Yüzde, özellikle burun ve ağız boşluğunda, bu etrafta gözlenen çeşitler izlem gerektirir. Birkaç milimetrik büyüklükte ortaya çıkan ve giderek büyüyen tipler genelde zararsızdır ve 1 yaş sonrası küçülme eğilimi gösterir. Lakin burun ve ağız boşluğunu kapatarak çocukta beslenme ve teneffüs zorluğuna yol açan tiplerde erken müdahale gerekir.

 

Orbital Etraf Hemanjiomları

Göz küresi civarında başlayan hemanjiomlar ilerleyen aylarda büyüme ve görüşü engelleme mümkünlüğü nedeniyle takip edilmelidir. Göz kapağı ve göz etrafında başlayanlar giderek koyu bir renk alarak kabarık halde gelişim gösterebilir. Bu çocuklarda erkenden yapılan tedavi hemanjiyom görülen beğenilen görme kaybı olmadan gözü kurtarmak için en dava analizdir. Anne babaların kontrollü olup uzman tabiplere müracaatları önerilir.

 

Cilt Hemanjiomları

En fazla görülen hemanjiom tipi olması nedeniyle halk içinde çeşitli isimlendirmelerle anılır. Gül lekesi, melek öpücüğü, leylek ısırığı, şarap lekesi sık duyulan halk tabirlerindendir. Bu isimlendirmeyle isimlendirilen hemanjiomlar cilt yüzeyinde birkaç milimetrik boyutta olup kozmetik bir sorun olmadan küçülebilirler. Anne babaların bu tip bir kızarıklık görmeleri durumunda tabibe müracaattan önce bir mühlet hemanjiom bölgesini izlemeleri gerekir.

 

Lumbosakral Hemanjiomlar

Çocukta lumbal bölgede görülen bu hemanjiom tipi medulla spinaliste ve nöronal iletimde kalıcı hasarlar bırakabilecek boyutlara ilerleyebilir. Bu tipteki tümörlerin genelde öbür spinal anormalilerle birlikte görüldüğü bilinmektedir.

 

Bebeklerde Hemanjiom Tedavisi

Bebeklerde Hemanjiom

Hemanjiyomların %55 oranında doğumda ortaya çıkması nedeniyle konjenital olduğu düşünülse de yetişkinlik çağında ortaya çıkan hemanjiomlar da görülür. Bebeklerde hemanjiom, görüldüğü yere, derinliğe, hücrelerin çoğalma hızına, renk ve derinliğine, cilt ya da organlarda olmasına göre farklı izlem ve tedavi gerektirebilir.

 

Bu nedenle farklı klinik seyir gösteren hemanjiomların pek birçok zararsızdır denebilir. Lakin kimi tiplerde erken tedavi ve doktor kontrolü değerli olmaktadır. Ağız, burun, göz, kulak yolu etrafı hemanjiomlar önce çocuğun bakım vereni tarafından bir mühlet gözlenmelidir. Bu bölgelerdeki büyüme beslenme, görme ve nefes alma yetilerini engelleme riskini bulunduruyorsa uzman tabiplerde danışılması gerekir.

 

Bebeklerde hemanjiom patogenezi kesin olarak anlaşılamasa da çalışmalar genetik bir kusur olabileceği konusunda bulgular mevcuttur. Yeni doğanlarda hemanjiyom oranı daha az olmakla birlikte 1 yaş bebeklerinde bu istatistik daha fazladır. Kız bebeklerde erkek bebeklere göre 2-3 kat daha fazla hemanjiom gözlenir.