Gebelikte bu besinlerin tüketimine dikkat!

Gebelikte bu besinlerin tüketimine dikkat!
Gebelikte bu besinlerin tüketimine dikkat!
Share

Birinci 3 ayda folik asit, 12’nci haftada D vitamini desteğine başlanmalı

 

Bebeğin oluşması ve gelişmesi için gebelerin tertipli, kâfi ve istikrarlı bir biçimde beslenmeleri gerekiyor. Gebelik sürecinde sıvı muhtaçlığının da arttığını belirten uzmanlar, bu sebeple su, ayran, meyve suyu üzere sıvı içecekler tüketilmesi gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar; gebelikte tüketilen yeşil yapraklı sebzelerin, portakal suyu, fındık ve fasulye üzere folik asitten güçlü besinlerin tüketilmesinin artan muhtaçlığı karşılamaya yetmediğini tabir ederek birinci 3 ayda folik asit ve 12’nci haftadan itibaren ise D vitamini desteğine başlanmasını öneriyor. Uzmanlar ayrıyeten pastorize edilmemiş süt ve süt yapıtları, çiğ ya da az pişmiş yumurta ve işlenmiş et yapıtları üzere besinlerin gebelik mühletince tüketilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

 

Üsküdar Üniversitesi Sıhhat Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Tuğba Yılmaz Esencan ve Öğretim Görevlisi Günay Arslan, gebelikte anne ve bebek beslenmesinin ehemmiyetine dikkat çekerek tavsiyelerde bulundu.

 

Beslenme düzeyi en üst seviyeye çıkarılmalı

Gebelik döneminde beslenme epey bedelli olduğunu vurgulayan Dr. Öğretim Üyesi Tuğba Yılmaz Esencan, “Bu dönemde anne karnında bir canlı gelişiyor. Bebeğin oluşması ve gelişmesi için gebelerin nizamlı, kâfi ve istikrarlı bir biçimde beslenmeleri gerekiyor.

 

Anne karnındaki bebeğin yani fetüsün fizikî ve zihinsel olarak gelişebilmesinin en değerli asıllarından biri annenin sağlıklı beslenmesidir. Gebeliğin ilerlemesi ile birlikte bazal metabolizma olağanın yüzde 20’si kadar artıyor. Bu nedenle anne ve bebek sıhhatini korumak için yalnızca gebelik döneminde değil gebelik öncesi dönemden itibaren beslenme düzeyi en üst seviyeye çıkarılmalı ve gerekli besin öğelerine olan ihtiyaç karşılanmalı.” dedi.

 

Yetersiz beslenme bedelli sorunlara yol açıyor

Esencan, ‘Yetersiz beslenme gebelikte anemi, fetüste düşük doğum tartısı ve büyüme geriliği üzere ıstırapların yanında, gebelikte anneye mahsus hastalık ve meyyit doğum üzere bedelli risklerin de artışına yol açabiliyor. Bu kadar bedelli sorunlara neden olması da gebelikte beslenmeye bir kat daha değer verilmesine neden oluyor.’ dedi.

 

Dr. Öğretim Üyesi Tuğba Yılmaz Esencan, anne adayının hamilelik süresince çeşitli, kâfi ve sağlıklı bir biçimde beslendiği vakit gerçekleşecek olumlu etkilere şöyle değindi;

  • Kronik sıhhat problemleri riski azalır,
  • Emzirme için gerekli depolar sağlanır,
  • Anne sıhhati korunur,
  • Doğum zorlukları ile karşılaşma oranı azalır,
  • Bebek sağlıklı tartıda doğar,
  • Bebeğin fizikî ve zihinsel gelişimi sağlanır.

 

Uzman kontrolünde besin takviyeleri kullanılabilir

Gebelerde günlük 200-300 kalori ek güç alımı gerekirken, vitamin ve mineraller için gereksinimin yüzde 20-100 kadar arttığını belirten Esencan, kelamlarına şöyle devam etti:

 

“Bir bayanın gebelik süreci boyunca 9 ila 14 kilogram alması olağandır. Gebeliğin birinci 3 ayında 1-4 kilogram, ikinci 3 ayında 4-6 kilogram ve üçüncü 3 ayında 5-7 kilogram ortası yük artışı hayli davadır. Besin dayanağı, bireyin günlük aldığı, alacağı besinlere ek olarak vitamin, mineral, karbonhidrat ve protein içeren ve bireyin muhtaçlığı ve sıhhat profesyonellerinin önerisi doğrultusunda alınması gereken yapıtlardır. Gebeler sıhhat profesyonellerinin kontrolleri ile besin takviyeleri kullanılabilir.

 

Aslında genel bir besin takviyesi söylemek yerine bireye has, özelleştirilmiş bir beslenme programı izlemek gebelikte daha yanlışsız olacaktır. Lakin bu evrede özellikle folik asit kullanımı, yenidoğanın beyin gelişimi ve nöral tüp defekti riskinden korunması için epey değerli. Gebelikte folik asit muhtaçlığı anne karnında gelişmekte olan bebeğin büyümesi, rahimin genişlemesi, plasentanın gelişimi ve annenin kırmızı kan hücrelerinin artışı için gereklidir.

 

Folik asidin düşük riski, erken doğum riski, düşük doğum tartısı ve anne karnındaki bebeğin büyüme yetersizliğine karşı esirgeyici olduğu kesin olarak biliniyor.”

 

12’nci haftada D vitamini desteğine başlanmalı

Gebelikte yeşil yapraklı sebzeler, portakal suyu, fındık ve fasulye üzere folik asitten varlıklı besinler tüketilmesinin gebelik süresince artan gereksinimi karşılamaya yetmediğini vurgulayan Dr. Öğretim Üyesi Esencan, “Bu nedenle ülkemizde Sağlık Bakanlığı, bebekleri nöral tüp defekti riskinden korunmak için gebelik planlayan bayanlara gebelik öncesi devirden başlayarak beslenmeye ek olarak günde 0.4 miligram folik asit desteği verilmesini ve gebeliğin birinci üç ayı boyunca da bu desteğin devam ettirilmesini öneriyor.

 

Ayrıyeten Sağlık Bakanlığı, gebelikte D vitamini eksikliğini önlemek gayesiyle da bir program başlattı. Bu programa göre gebeliğin 12’nci haftasından itibaren D vitamini desteğine başlanması ve doğum sonrası da 6 ay boyunca sürdürülmesi öneriliyor. Doğum öncesi evrede gebelere ve doğum sonrası devranda lohusalara günlük tek doz alınmak üzere dokuz damla D vitamini de tavsiye ediliyor.” dedi.

 

İşte gebelikte tüketilmemesi gereken besinler…

Gebelikte çok tüketilmemesi gereken besinlere dikkat edilmesini öneren Esencan, “Haftada 2 seferden fazla yağlı balık, konserve ton balığı yenmemeli. Kafein bakımından güçlü olan kahve, çay ve kola üzere eserler günlük 200 mg üzerinde tüketilmemeli. Gebelere önerebileceğim en bedelli konu ise tertipli gebelik izlemlerine gitmeleri ve bu özel seyahatlerinde bir ebe ile ilerlemeleri olacaktır.

 

Gebelikte tüketilmemesi gereken besinlerin de bilinmesi gerektiğini belirten Dr. Öğretim Üyesi Esencan, bu besinleri şöyle sıraladı;

  • Pastörize edilmemiş süt ve süt yapıtları,
  • Küflenmiş, yumuşak ve pastörize edilmemiş peynir ve gibisi eserler
  • Çiğ ya da az pişmiş yumurta ve bu yumurtalarla hazırlanan mayonez, krema ve dondurmalar,
  • Çiğ ya da az pişmiş et,
  • Salam, sucuk ve pastırma üzere işlenmiş etler,
  • Fazla tuz, turşu ve salamura zeytin üzere tuzlu yiyecekler,
  • Yağlı yiyecekler ve kızartmalar,
  • Sıhhatsiz düsturda saklanmış bozuk ve küflü yiyecekler,
  • Midye, istiridye ve karides üzere kabuklu deniz yapıtları,
  • Sushi üzere çiğ ya da az pişmiş deniz yapıtları,
  • Alkol ,tatlı ve şekerlemeler,
  • Ketçap, oralet, hazır çorba üzere boya ve katkı hususu içeren hazır yiyecekler.

 

Günay Arslan: “İlk 3 ay folik asit alımı anomali riskini azaltıyor”

Gebelikte güç ve kilo alımının beslenme açısından bedelli göstergeler olmasına rağmen kâfi ve istikrarlı beslenmenin kalori alımından daha değerli olduğunu tabir eden Öğretim Görevlisi Günay Arslan, “Gebenin yaşı, gebelik öncesi vücut tartısı, besin depolarının yeterlilik derecesi, fizikî aktivite yapma durumu üzere özellikleri gebelik vaktinde bayanın günlük güç ve besin öğelerine duyduğu muhtaçlığı etkiliyor. Gebelik sürecinde sıvı ihtiyacı da artıyor.

 

Bu sebeple su, ayran, meyve suyu üzere sıvı alımları sağlanmalı. Gebelik sürecinde beslenme, fetüsün büyüme ve gelişimini, doğum sonu süreçte sağlıklı oluşunu etkiliyor. Örneğin gebeliğin birinci 3 ayında folik asit alımı, fetüsün beyin gelişimi ve yenidoğanda nöral tüp defekti üzere oluşabilecek anomali riskini azaltıyor.

 

Bu sebeple gebe kalmayı planlayan bireylerin gebelik öncesi dönemde genel kan testlerinin yapılması ve rastgele bir eksiklik ya da yetersizlik durumunun telafisi sonrası gebe kalmasının önerilmesi yararlı olur.” diye konuştu.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı