Evlilik Sıkıntıları; Hormonlar, Transferans ve Kutuplar

Evlilik Sıkıntıları; Hormonlar, Transferans ve Kutuplar
Evlilik Sıkıntıları; Hormonlar, Transferans ve Kutuplar
Share

Birçoğumuz münasebetlere anlayışlı, verici, ilgili, “olgun“, yönetim eden taraf olursak o temasın asla yıkılmayacağı ya da sorun çıkmayacağı yanılgısı içinde başlarız. Pekala bu gerçek mu? Bu varsayım yanlış olmasa da yetersiz denebilir. Nedenini açıklamaya çalışayım; İnsan çift kutuplu bir varlık olarak dizayn edilmiş ve buna uygun birbirine zıt çalışan hormon sitemleriyle donatılmış bir varlıktır.

 

Örneğin vasopressin ve oksitosin üzere derin bağ ve sevgiyle ilgili hormonlar sayesinde yakın istikrarlı, sadık, uzun periyodik temaslar yaşanabilirken, dopamin başımızı döndüren nefesimizi kesen, heyecan dolu anlar yaşamamızı sağlayabilmektedir. Kimi vakit hengameler ve istikrarsız iniş çıkışlar ve ayrılıklar dopamini tetiklemektedir.

 

Klasik analitik psikiyatride kelamı edilen transferans kavramı da belliki bu hormonların katkısı ile sağlanmaktadır. Sizle temas eden birini bilinçaltı “eski tanıdık modellerle” eşleştirme eğilimi diyebileceğimiz transferansla, eşimiz ya da dostlarımızı anne baba üzere çok yakınlarımızla eşleştirme eğilimine girer ve davranışlarımızla onlarıda manipüle etmeye başlarız.

 

Sonuç ebediyen anneniz ya da babanız üzere hissettiğiniz birisinden bir taraftan sıkılırken öbür taraftan kurtulmaya çalışırsınız. Ya da geçmişte öfkeli olduğunuz babanız üzere algıladığınız birisini toparlamaya çalışarak dopamin salınımı bol bir irtibat yürütüyor olabilirsiniz.

 

Yukarda bahsettiğimiz üzere; sadakat, yakınlık hormonlarına ne kadar muhtaçlık duyuyorsak, tutku üzere heyecanlı bir tarzıda öteki taraftan arıyoruz. Lakin daima oksitosin bir mühlet sonra çok meşakkat ve uzaklaşma ya da heyecan arama isteğine neden olmakta bunun tam aksisi olan dopaminde bir mühlet sonra ilgi ya da seks bağımlılığına neden olmakta ve süratli, heyecanlı iniş çıkışlı bir bağımlılıkla ömürler alt üst olabilmektedir.

 

Hormonlar davranışları tetiklemekte lakin davranışlarda aşikâr hormonları tetiklemektedir

Yani daha üst bir akılla, istikrarlı bir üslup oluşturmak en hakikat yol üzere görünmektedir. Dopamini az olanlar dopamin, oxytosini az olanlarda oxytosini arttırmaya yönelik davranışlarda bulunarak bir istikrar kurmaya odaklandığında daha şad olma bahtını arttırabilir. Lakin geçiş periyotlarında çok savrulmalar oluşabileceğinden bir uzmandan dayanak almak çok değerlidir.

 

Transferastan kurtulabilmenin yolu ise ana odaklanmak ve şahsî gelişim seviyesini arttırmakla mümkündür. Yani anda olana ve anın gereksinimlerine odaklandığınızda alakada sorun olması zati beklenmez lakin geçmiş travmalar yarım kalmış işler ve transferans sonucunda bu mümkün olmayabilir.

 

Tıpkı kavramlar uzak doğuda yin Yang (zıt ve istikrardaki enerjiler), geştalt terapilerinde kutuplar olarak da kelam edilmiştir. Yani her insanın içinde tutkulu ya da durağan, bağımlı ya da özgür kutuplar istikrar halinde varolmaktadır. Bayan erkek bağlarında kişinin hangi kutupla barışık olduğu çok kıymetlidir. Çok dopamin bağımlısı bir eşle, çok oxytosin odaklı öteki eş bir müddetliğine birbirlerini dengeleselerde sonuçta bu bahiste farkındalık kazanamazlarsa sorun yaşamaları kaçınılmazdır.