Diyabet (Şeker) Hastalığı Gelişimini Engelleyebilir Miyiz?

Diyabet (Şeker) Hastalığı Gelişimini Engelleyebilir Miyiz?
Diyabet (Şeker) Hastalığı Gelişimini Engelleyebilir Miyiz?
Share

Diyabet (şeker) hastalığı ülkemizde ve dünyada salgın biçiminde artmaktadır. Buna bağlı olarak kalp hastalıkları ve inmeden ölümlerde artmaktadır. Ülkemizde aşikar diyabet oranı %18’lere kadar yükselmiştir. Bunun yanı sıra şeker hastalığı olmamasına karşın prediyabet (diyabet olmadan evvelki safha) dediğimiz diyabet evvel kan şekerlerindeki hafif yükselen hastalarda toplumumuzda %10 civarındadır. Dolayısı ile her 4 şahıstan birinde şeker yüksekliği ile ilgili problemler gözükmektedir. Evvelce diyabet yaşlılarda görülen bir hastalık olarak bilinirdi. Lakin günümüzde maalesef 20’li yaşlardan itibaren Tip 2 diyabet tanısı hayli sık olarak konulmaktadır.

 

Bu bilgiler ışığında şunu diyebiliriz, 20 yıl öncesine nazaran şeker görülme sıklığına yol açan sebepleri kaldırabilirsek diyabet gelişimini geciktirebilir hatta engelleyebiliriz. Geçen haftaki yazımda diyabet hastalığına yatkın şahıslardan bahsetmiştim. Obezite, ailesinde diyabet hikayesi bulunma, gebelikte diyabet kıssası, polikistik over sendromu, kolesterol ve hipertansiyon üzere hastalığı bulunanlar diyabet açısından yatkın şahıslardır.

 

Diyabet gelişimini geciktirmek ve önlemek için riskli şahıslar nelere dikkat ederse diyabeti geciktirebilir yahut engelleyebiliriz. Bu mevzuyu üç husus balığı altında incelemek istiyorum. Birincisi beslenme düzenlenmesi ve sağlıklı beslenme, ikincisi fizikî aktivite ve üçüncü olarak ise diyabeti engellemek için kullanabileceğim ilaçlardan bahsedeceğim.

 

Tertipli ve sağlıklı beslenme, aslında diyabeti engellemede en bedelli tekniğimiz olmalıdır. Maalesef toplumumuz da inanılmaz bir karbonhidratlı beslenme alışkanlığı mevcuttur. Makarna, patates, pirinç ve unlu tüm eserler aslında yüksek karbonhidrat içerikli besinlerdir. Bu çeşit beslenme alışkanlığında pankras daima insülin salgısı için uyarıldığı için çok süratli kilo alımına yol açmaktadır. Genç jenerasyonda ise karbonhidratla bir ortada yağlı beslenme alışkanlığı (fast-food) da pankreası yormakta ve kilo alımına yol açmaktadır.

 

Bu yüzden artık 20’li yaşlardan sonra hayli sık diyabet tanısı konulmaktadır. Toplum olarak saf karbonhidratlı besinleri kesinlikle azaltmamız onun yerine karbonhidrat muhtaçlığımız kompleks karbonhidrat içeren besinlerden (sebzeler, meyveler, baklagillerden) almalıyız. Ayrıyeten ekmek gereksinimimiz giderdiğimiz yapıtları lif içeren kepekli yahut tam buğday yapıtlarından alınmalıdır.

 

Fizikî aktivitenin artırılması, sistemli spor alışkanlığının kazanılması diyabet gelişimini ve obeziteyi engellemede değerli bahislerden birisidir. Maalesef çağdaş çağda hareketlerimiz yüzde 80 azalmıştır. Asansörlü meskenler, yürüyen merdivenler, otomobiller ve ulaşımın kolaylaşması sebebiyle hareketlerimiz çok kısıtlanmıştır. Zati toplum olarak spor yapma alışkanlığımızda var diyemeyiz. Ayrıyeten televizyon, bilgisayar ve akıllı telefonların hayatımıza girmesi ile kısıtlı olan hareketli yaşantımız neredeyse oturarak her işimizi halleder hale getirmiştir. Bilhassa genç kuşak spor yapma yerine bilgisayarda oyun oynamayı, telefonla uğraşmayı tercih eder pozisyonuna gelmiştir.

 

Bilhassa genç kuşağımızın asla hareketli hale getirmemiz gerekmektedir. O yüzden fizikî aktiviteyi artırıcı yollar hem okullarda hem de toplumun öbür bireylerinde özendirilmelidir. Bilhassa yüksek riskli bireyler haftada en az 4-5 gün sistemli spor yapmaları gerekmektedir. Bu spor çeşidi olarak gençlerde toplu oynanan basketbol, futbol, voleybol ve tenis üzere toplumsallaşmayı de artıran sporlar tercih edilmeli. Gençlerimizin sporu bilgisayarlarda oynanan oyun sanmasından kurtarmamız gerekmektedir.

 

Orta yaşlı bireylerde ise yürüyüş, hafif tempolu koşular, yüzme üzere spor alışkanlıklarını haftada en az 3-4 defa yapmaları hem kilo vermelerini sağlar hem de diyabet gelişimini engelleme konusunda ekstra katkı sağlayacaktır.

 

Sonuç olarak kilo almayı engelleyen beslenme alışkanlığındaki düzeltmeler, tertipli spor alışkanlığı diyabeti önlemede en kıymetli silahlarımızdır. Uygun hastalarda ise tabip tarafından verilecek ilaçlarda diyabet gelişimini geciktirmeye katkı sağlamaktadır.

Sağlıklı günler dilerim.