D Vitamini Almalı Mıyım?

D Vitamini Almalı Mıyım?
D Vitamini Almalı Mıyım?
Share

D vitaminin %10-20’si kadarı besinlerle alınırken büyük çoğunluğu (%80-90) güneş ışınları tesiriyle ciltte sentezlenir. Sentez için cilde direkt güneş ışını teması gereklidir. Cam ve tül gerisinden güneşlenme D vitamini sentezini mahzurlar. Faktör seviyesi 15 yahut üzerindeki güneş esirgeyici kremlerin kullanılması güneş ışınlarının deriye ulaşmasını %99 oranında engelleyerek D vitamini oluşumunu engellemektedir. Ülkemizin bulunduğu enlemde en aktif sentez mayıs-kasım ayları ortasında ve saat 10-15 ortasında olmaktadır. Tüm bedene güneş ışığı teması olması durumunda 15-45 dakika ortasında kâfi D vitamini sentezi olabilmektedir.

 

D vitaminin öbür bedelli kaynağı besinlerdir. D vitamininin doğal olarak bulunduğu besinler ortasında yağlı balıklar (somon, ton, uskumru, sardalya…), balık yağı, tereyağı, süt, yulaf, tatlı patates, yumurta sarısı, sıvı yağlar, karaciğer, maydanoz, ısırgan otu, yonca sayılabilir.

 

Bilhassa kış aylarında D vitamini eksikliği sık görülür. Kâfi güneşlenememe, D vitamininden güçlü besinlerin az tüketilmesi, çeşitli nedenlerle barsaklardan mucibince emilimin olmaması ve D vitamini metabolizmasında rol alan karaciğer ve böbrek üzere organların rahatsızlıklarıdır.

 

D vitamini eksikliği, risk taşıyan bireylerde D vitamini seviyeleri ölçülerek anlaşılır. Bilhassa risk altındaki şahıslar; vakitlerinin birçoklarını iç yerlerde geçirenler, yatağa/eve bağımlı şahıslar, bakımevleri/huzurevlerinde kalanlar, karaciğer hastalığı olanlar, böbrek hastalığı olanlar, kemik erimesi olanlar, kemik kırığı olanlar, kan kalsiyumu düşük olanlar, kan fosforu düşük olanlar, obezler, hiperparatiroidisi olanlar, kortizon alanlar, kapalı giysi biçimi olanlarda D vitamini seviyelerine bakılmalıdır. Serum 25(OH) vitamin D seviyesi 30 ng/ml’nin (75 nmol/L) üzerinde olmalıdır.

 

Birden fazla hastada rastgele bir belirti ve bulguya rastlanmamakla birlikte değerli ve uzun periyodik D vitamini eksikliğinde kemik erimesi, yaygın kemik-kas ağrısı, kemik hassasiyeti, kas güçsüzlüğü, yürümede zorluk ve kemik kırıkları gelişebilir.

 

D vitamini düzeyi 30 ng/ml’nin altında ise tedavi gerekir.

Tedavide niyet, serum 25(0H)D vitamini düzeyini 30-50 ng/ml ortasında tutmaktır.

Yetişkinlerde günlük D vitamini muhtaçlığı 800-1500 lU olarak belirlenmiştir.

D vitamini ile birlikte kâfi kalsiyum alımı (günlük 1000 mg) sağlanmalıdır.