Çocukluk Çağı Ön Ergenlikte Telaşlar ve EMDR

Çocukluk Çağı Ön Ergenlikte Telaşlar ve EMDR
Çocukluk Çağı Ön Ergenlikte Telaşlar ve EMDR
Share

Her birey gelişimsel zamanının getirdiği özelliklere ve yaşantılara göre çeşitli kaygılar yaşayabilir. Pekala dehşet nedir? Dehşet; anlık ve kesinlikle bir tehlike anında hissedilen, kaynağı belli olan heyecansal bir yansıdır. Bebekler doğdukları andan itibaren muhakkak bir yaşa kadar korunmaya muhtaçtır. Kendilerini koruyabilme becerisini geliştirene kadar bebekler dış dünyadan gelen bilinmeyenlere karşı dehşet yansısı oluştururlar.

 

Birtakım tasalar gelişimsel olarak yaşa bağlı ortaya çıkar ve vakitle kaybolur, bazıları ise yanlış başa çıkma yolları nedeniyle bir yerlerde kalıcı hale gelebilir ve yetişkin hayatımıza sirayet edebilir. Hayatı somut algıladığımız ve hayatımızda soyut kavramı olmadığı dönemlerde telaşlarımız daha somut şeylere yönelikken, soyut döneme geçildiğinde dertler hal değiştirerek kalıplaşır.

7-8 yaş döneminde yalnız kalma ve kayıp dehşetleri oldukça sık görülür. Kendi başlarına oynamalarına rağmen yanlarında birilerini isteyebilirler. Mevtten, kazalardan veya düşmekten yaralanmaktan bahsedebilirler.

 

9-12 yaş döneminde artık okul sorunları ortaya çıkmaya başlamıştır. İmtihan korkusu veya okuldaki performans tasaları ortaya çıkabilir. Daha şahsî dehşetler ortaya çıkmaya başlamıştır birey olmaya başladıkça dış görünüşleri ve dışarıdaki diğer bireylerle kendilerini kıyaslamaya başlarlar ve bu da onları farklı bir telaşa sürükler. Tekrar bu periyotta izlenen sinemalardaki gerçek ya da sanal kahramanlardan korkma durumu yaşanabileceğinden, bu yaşlarda dehşet ve tansiyon sinemaların izlenmesine müsaade verilmemelidir.

 

Ön ergenlik ve ergenliğe yanlışsız geçildiğinde ise artık ferdî alakalar, toplumsal telaşlar ortaya çıkmaya başlar. Arkadaş ilgileri, aile temasları ile ilgili telaşlar artar. Gelecek telaşı da buna eşlik etmektedir. Nasıl bir geleceğe sahip olacaklarını varsayım etmeye çalışmak, doğal afetler ve büyüme süreciyle alakalı öbür konular da telaş verici olabilir.

 

Pekala EMDR bu duruma nasıl yardımcı olabilir?

EMDR öteki birçok terapi modeline göre yeni bir yoldur. Hemencecik çarçabuk her yaşa uygulanabilmektedir. Araştırmalara bakıldığında epey olumlu değişimler sağladığı gözlemlenmektedir. Kullanılan gereçler birçok modelle benzerlik göstermektedir. Alışılmış ki her terapi modelinde olduğu üzere EMDR’da da ailenin desteğine ihtiyaç duyulmaktadır. Şayet danışan istekli gelmemişse çocuğa veyahut ergene motivasyon sağlamakta aileye büyük pay düşer.

EMDR çalışılırken birçok modelden de destek alınır örneğin; sanat terapisi ve bilişsel davranışçı terapi… Gerçek yaşama dayanmayan dertler üzerinde de çalışılabileceği gözlenmiştir. Çocuktan korkulan şeyi sembolize etmesi ve fotoğrafını çizmesi istenir ve dehşetleri ile ilgili düşündükleri olumsuz bilişleri öğrenilmeye çalışılır.

 

Örneğin; dikkatsizim, ölüyordum, aptalım, yaramazım, korkağım vs. üzere daha sonrasında bu kelamların ve fotoğrafın onlarda hissettirdikleri hisler, bedensel duyumlar üzerine konuşulur. Birçok çocuk bu basamakları yerine getirebilir, getirilmediğinde farklı tekniklerle çocuklar desteklenir. Duyarsızlaştırma etabı ile çocukların olumsuz bilişlerini çözümlemesi ve yerine olumlu bilişler (dikkatli olmayı öğrenebilirim, merdim, akıllıyım vs.) işlenmesi sağlanır. Her vakit lisana getirdiğim üzere her çocukta süreç farklılık gösterebilmektedir terapilerin ilerleyişi çocuğun hızına ve gücüne bağlı olarak değişiklik gösterebilir.