Çocuklarda kasık fıtığı nedir

Çocuklarda kasık fıtığı nedir
Çocuklarda kasık fıtığı nedir
Share
Çocuklarda kasık fıtığı, karın içindeki doku ve organların, kasık kanalındaki doğumsal bir açıklık yoluyla dışarı çıkmasıdır. Vaktinde hakikat bir formda müdahale edilmediğinde, organ kaybına hatta vefata dahi neden olabilir. Yaklaşık her 100 erkek çocuğundan 3 ünde kasık fıtığı gelişir. Kız çocuklarında kasık fıtığına daha az rastlanır ve kızlarda fıtıklaşan organ çoğunlukla barsak değil yumurtalıklardır. Erken doğan veyahut doğum kilolusu düşük olan bebeklerde fıtığa çok daha sık rastlanır.

 

Çocuklarda kasık fıtığı yetişkinlerden farklı mıdır?

Çocuklardaki kasık fıtığı hem oluşumu, hem de ameliyat tekniği olarak yetişkinlerden farklılık gösterir. Çocuklarda görülen kasık fıtığının, erişkinlerdeki üzere kendini zorlamayla ilgisi yoktur. Çocuk fıtıkları doğumsal sebeplerle ortaya çıkar. Olağanda doğumdan sonra kapanması gereken kasık kanalının açık kalması sonucu meydana gelir.

 

Çocuklarda kasık fıtığı nasıl oluşur? Hidrosel nedir, nasıl oluşur?

Anne rahmindeyken erkek bebeklerin testisleri (erkek yumurtası), karın içinde böbreklere yakın yerleşmektedir. Bebek gelişimiyle birlikte, gelişmelerini tamamlarken, birinci oluştukları bu yerden aşağıya gerçek inerek, bir göç gerçekleştirip, olmaları gereken yer olan skrotuma (torbaya) yerleşirler. Erkek yumurtası torbaya inerken, beraberinde periton denilen karın içini kaplayan zar, kasık kanalına gerçek sürüklenir ve kasık kanalında bir kese oluşur.

 

Bu kanal, olağan kurallarda doğumla bir ortada işlevini kaybederek kapanır. Kızlarda ise birebir kanaldan, rahimin karın içinde sabit durmasına yardımcı bağlardan birisi (round ligaman) geçer, gibisi düzenekle, kasık kanalında zardan bir kese oluşur. Olağanda bu kanal da, doğum sonrası işlevini kaybederek kapanır.

 

İşte bu kanalın kapanmadığı durumlarda, karın boşluğu ile skrotum ismi verilen torbalar (kızlarda genital bölge) ortasında, bir bir ucu karın boşluğunda bir ucu torbada olan bir kesecik oluşur ki; karın içinden barsakların, karın içi organların üzerini kaplayan omentum ismi verilen yağ katmanının, kızlarda yumurta ve tüplerin bu kanala girmesi fıtık oluşumuna yol açar.

 

Şayet kanal açıklığı darsa ve sırf karın içi sıvısının geçmesine müsaade veriyorsa bu durumda fıtık gibisi Su toplaması meydana gelir. Tıp lisanında “Hidrosel” olarak bilinen bu hastalığın halk ortasında ki ismi ise “Su fıtığı” dır. Şayet açık kalan kanal genişse, bu kanaldan karın içindeki organlar ve en sık olarak da barsak fıtıklaşır. İşte bu gerçek kasık fıtığıdır.

 

Çocuklarda kasık fıtığının belirtileri nelerdir?

Kasık fıtığı olan çocuklar, kasık bölgesinde, torbada veyahut kız çocuklarında kasıkta veya daha aşağıda genital bölgede beliren ve kaybolan ağrısız bir şişlik veyahut tümsek kıssası ile müracat ederler. En sık sağda görülür. Ikınma, ağlama, öksürme üzere karın içi basıncının arttığı durumlarda, bu şişlik daha bariz hale gelir.

 

Bu karın içi basınç artımı azaldığı takdirde bu şişlik de kaybolur. Çok ilerlemiş durumlarda fıtıklaşma çocuğun torbalarını dolduracak kadar aşağı, testislerin yanına kadar inebilir. Fıtık sıkışmadıkça ağrı yapmaz lakin huzursuzluk, rahatsızlık yapabilir. Daha büyük çocuklarda ayakta günlük aktivitelerde şişlik ortaya çıkar uzandığında veya uyurken azalır veya kaybolur Şişlik üzerine basıldığında, şişliğin kaybolmasına redüksiyon veya fıtığın redükte edilmesi denir.

 

Kasık bölgesinde redükte edilebilen bir şişlik ya da vakit zaman ortaya çıkıp sonra kaybolan bir şişlik kasık fıtığı teşhisini mutlaklaştırır. Çocuklarda kasık fıtıklarının çok büyük bir çoğunluğunda, aile kıssası ve tabibin muayenesi ile teşhis konulabilmektedir. Kuşkulu durumlarda ve karşı tarafın değerlendirilmesinde, fıtık ile hidroselin ayrılmasında ultrasonografi tanıya yardımcıdır.

 

Hangi yaşta daha sık görülür?

Çocuklarda kasık fıtığı, doğumdan başlayarak her yaşta görülebilir. Üçte birinin tanısı birinci 6 ay içerisinde konulmaktadır. %90’ı 2 yaş’tan önce bulgu verir. Görülme sıklığı, olağan mühlet ve kiloda doğanlarda % 1-3’tür. Sağ tarafta görülme sıklığı % 60, sol tarafta %30, iki tarafta ise % 5-10 ortasında değişir. Erken doğmuş ve kilosu düşük bebeklerde daha sık görülür. Erken doğmuş çocuklarda bu oran %30 a kadar çıkabilir. Erkeklerde rastlanma oranı kızlardan 8–9 kat fazladır. Kasık fıtığına erkeklerde, erken doğanlarda, düşük doğum yüklü bebeklerde, inmemiş testis, kalça çıkığı, bağ dokusu hastalıkları ailede fıtık kıssası olan çocuklarda daha sık rastlanır.

 

Fıtık kuşkusu olunca ne yapılmalıdır?

Çocukluk çağında, kasıkta fark edilen, vakit zaman ortaya çıkıp, tabiatıyla ya da elle basmakla kaybolabilen şişlik, akla öncelikle kasık fıtığını getirmelidir. Çocukta kasık fıtığı kuşkusu varsa, en kısa vakitte bir çocuk cerrahı tarafından değerlendirilerek, teşhisinin mutlaklaştırılması gerekir. Teşhis mutlaksa kasık fıtığı, karın içi organlarının sıkışarak boğulması riskini ve testisinde ziyan görmesini engellemek için, mümkün olan en kısa vakitte, yani aşikâr bir yaş veyahut aya kadar beklenilmeden, ameliyat edilerek tedavi edilmelidir. Burada asla bir yaş sonu kelam konusu değildir.

 

Fıtık tehlikeli midir?

Fıtık mümkün olan en kısa vakitte tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Tedavide gecikmeler olduğunda barsak düğümlenmeleri, barsak ve yumurtalık çürümeleri meydana gelebilir ve birkaç saat içinde yanlışsız müdahaleler yapılmazsa sıkışan organların beslenmeleri bozulabilir ve organlarda çürüme meydana gelebilir

 

Fıtığın boğulması ne demektir?

Kasık fıtığı olan çocukların % 10’u fıtığın boğulması sebebi ile gelir. Boğulma, fıtık kesesi içerisine giren, karın içi organların burada sıkışmasına bağlıdır. Şişlik üzerine yapılan, yumuşak bir baskıyla, karın içine gönderilemeyen fıtığa “boğulmuş fıtık” denir. Bu durumda çocukta huzursuzluk, ağrı ve kusma ortaya çıkabilir. Bu formda devam ederse dışkı yapamama ve karın şişliği ortaya çıkabilir. Uzun süren fıtık boğulması nedeniyle, bağırsakları besleyen damarlar sıkışarak, bağırsak çürümesi denilen ve acil cerrahi müdahele gerektirebilen, hayatı tehdit eden durumlar ortaya çıkabilir. Çocuğun testiside bu sıkışmadan ziyan görebilir.

 

Boğulmuş fıtığın tehlikesi nedir neler yapılır?

Çocuklarda kasık fıtığı özellikle oluşturabileceği komplikasyonlarla oldukça tehlikeli bir hastalıktır. Fıtığın içine giren barsağın boğulma ihtimali %5-18 dir. Boğulmuş fıtıkların 2/3ü bir yaşa kadar görülür. Yaş ne kadar küçükse boğulma riski o kadar fazladır. kızlarda kese içindeki yumurtanın sıkışarak gangren olabilme ihtimali %27 dir. Boğulmuş fıtıkların yaklaşık %80’inde fıtık redükte edilebilir. Bu durumda gecikme çocuğun hayatını tehdit edebilir, fıtık kesesine girerek sıkışan organların kanlanmaları ve beslenmeleri birkaç saat içinde bozulur ve çürüme meydana gelebilir. Organ kaybına neden olabilir, acil ameliyat gerektirebilir. Çocuklarda özelliklede bebeklerde acil ameliyat her konuda riski artırır. Burada fıtığın tekrar etme ihtimalide olağan ameliyata göre fazladır. Ayrıyeten yumurta, tüpler, testis ve barsaklarda ziyan görme veyahut kayıp sözkonusu olabilir

 

En Kısa Sürede Ameliyat Kural

Bebek ve çocuklarda kasık fıtığı, ameliyatsız iyileşmez. Bir günük de olsa, daha büyükte olsa, kasık fıtığının tek tedavisi ameliyattır. Bu ameliyat acil değil ama çabuk yapılması gereken bir ameliyattır. Teşhis konulduktan sonra 2-3 gün içinde ameliyat gerçekleştirilmelidir. Beklenmesi gereken bir yaş ya da mühlet kelam konusu değildir. Üstte bahsettiğimiz, kasık fıtığı kesesi içine giren bağırsak, omentum denilen yağ dokusu ve yumurtalıklar, bu kese içinde sıkışıp kalırlarsa tedavisi çok fikir durumlar karşımıza çıkabilir.

 

İnkarserasyon ya da fıtık boğulması denilen bu durumda çocuk ya da bebeğin hayatı risk altına girebilir, ayrıyeten organ kaybı riski de beraberinde gelir.Yenidoğan ağır bakım ünitesinde yatan yenidoğanlarIn ameliyatları da hastaneden çıkmadan, hasta taburcu edilmeden yapılmalıdır. Hidrosel ismini verdiğimiz su fıtıklarında ise özel birtakım durumlar dışında ameliyat için 1- 1,5 yaşa kadar beklenebilir Bu özel durumlara ve erken ameliyata tecrübeli çocuk cerrahisi uzmanları karar vermelidirler.

 

Fıtık ameliyatı güç mudur?

Şayet çocuk acil düsturlar olmadan, tespit edildikten çarçabuk sonra uygun şartlarda ameliyata alınırsa, bu ameliyat sorun bir ameliyat değildir. Çocuk cerrahisi pratiğinde en sık yapılan ameliyatlardır. Hakikat cerrahi teknikler uygulandığında ve çocukla uğraşan deneyimli tabiplerce yapıldığında fikir bir ameliyat değildir, Biz hastanemizde bu ameliyatı “günübirlik cerrahi” olarak uygulamaktayız. Hastaların bedelli bir kısmı ameliyattan 2–3 saat kadar sonra konutlarına gidebilir ve hastanede yatmaları gerekmez.

 

Kasık fıtığı ameliyatı

Bebek ve çocuklarda kasık fıtığı ameliyatı günübirlik bir ameliyattır. Yani bebek ameliyat için getirilir, ameliyatı yapıldıktan 2-3 saat sonra çocuk meskenine gönderilebilir. Bu ameliyat, genel anestezi altında yapılır. Deneyimli bir çocuk anesteziyologunun elinde riskli bir anestezi değildir. Ameliyat öncesinde, anestezi açısından kimi testler yapılarak, çocuk ameliyata hazırlanır. Çok korkan büyük çocuklarda gerekirse sakinleştirici ilaçlar verilebilir. Kasık bölgesinden yapılan 1 cm’lik bir kesiden çok rahatlıkla yapılabilen bir ameliyattır.

 

Eldiven parmağı formundaki fıtık kesesi bulunarak, erkeklerde sperm kanalı ve testisin damarlarından, bunlara ziyan vermeden dikkatli bir halde ayrılır ve karın içine girdiği iç kanal seviyesinden bağlanan kese kesilerek çıkartılır. Cilt estetik ve emilebilir dikişlerle kapatılır, hiç bir halde dikiş almaya ya da pansumana gerek yoktur. Ameliyattan 3 saat kadar sonra hastalar birinci beslenmelerini takiben meskenlerine yollanırlar ağrı kesicilere nadiren muhtaçlık duyulmaktadır

 

Kasık fıtığı kısırlığa neden olur mu?

Tedavide gecikme, değişik nedenlerle testislere ziyan verebilir. Öncelikle, fıtığın sıkışıp boğulması, testise ait damarlara baskı yaparak , yumurtanın olumsuz etkilenmesiyle olağan gelişmesini bozabilir veyahut çürüyerek kaybına sebep olabilir. Öteki ve daha bedelli bir kısırlık nedeni de bu operasyonun deneyimsiz ellerde ve çocuklara uygun olmayan, yetişkin gibisi tekniklerle ameliyat edilmesiyle oluşan testis zararlarıdır. O nedenle bu ameliyatlar, katiyen deneyimli çocuk cerrahları tarafından yapılmalıdır.

 

Fıtık tekrarlar mı?

Ameliyat olan tarafta fıtığın tekrarlaması ihtimali ise ehil ellerde sıfıra yakındır. Uzun süre izlemde hem görsel hem de işlevsel olarak rastgele bir sorun ortaya çıkmamaktadır. Öte yandan, sağ ve sol olmak üzere iki kasık kanalımız mevcuttur, bu iki kanal birbirinden bağımsız olarak fıtık oluşturabilir. Hasebiyle tek taraflı ameliyatlardan sonra öbür kasıkta fıtık olma ihtimali vardır.

 

Özellikle sol tarafta kasık fıtığı varsa, sağ tarafta çok yüksek oranda fıtık ortaya çıkabilir. Lakin bu bir tekrarlama değil öbür kasıkta yeni gelişmedir. Bu ihtimal erkek çocuklarda daha az, kızlarda ise çok daha fazladır. Bu durumda tekrar ameliyat mecburî olduğu için ameliyat öncesi dikkatli bir değerlendirme yapmak gereklidir.

 

Ameliyattan Sonra İzlem Gereklimidir?

Ameliyattan bir gün sonra hastalar kontrole çağrılır. Pansumanı açılır ve açık bırakılır. Ayrıyeten pansumana veyahut herhagi bir şey sürülmesine gerek yoktur. Ameliyat bölgesinde ve torbada yapılan sürece bağlı şişlikler olabilir, olağanda bu şişlikler 1-2 ay içinde yavaşça kaybolur. Uzun periyodik takipte fıtığın tekrarlaması çok seçkindir.