Bebekteki nörolojik sıkıntılar doğmadan önlenebilir!

Bebekteki nörolojik sıkıntılar doğmadan önlenebilir!
Bebekteki nörolojik sıkıntılar doğmadan önlenebilir!
Share

Tıp alanında her geçen gün artan bilimsel- teknolojik alt yapı ve ileri uzmanlıkların sayesinde riskli bebeklerin önlenmesinde, takibinde ve müdahalesinde kıymetli gelişmelerin sağlandığını belirten Çocuk Nöroloji Uzmanı Dr. Ece Gültekin, “Artık ‘Preimplantasyon tanı’ olarak tanımlanan prosedürlerle mümkün nörolojik ezalar artık bebeğin oluşumu öncesi belirlenerek önlenebiliyor” dedi.

 

Anne karnında, doğum anında veyahut yenidoğan periyodunda karşılaştıkları sorunlar nedeniyle gelişimlerinin olumsuz tarafta etkilenme riski fazla olan çocuklar, ‘riskli bebekler’ olarak kabul ediliyor. Özellikle ömrün erken dönemlerinde artık nörolojik sistem oluşurken gelişen hasarların ilerleyen zamanlarda daha değerli nörolojik meşakkatlere yol açabilme ihtimalinin daha yüksek olduğuna dikkat çeken İstinye Üniversite Hastanesi Medical Park Gaziosmanpaşa’dan Çocuk Nöroloji Uzmanı Dr. Ece Gültekin, hasarlanmanın nedeninin kalıtsal, biyolojik ve çevresel faktörlere bağlı olabileceğini söyledi.

 

RİSKLER BEBEK OLUŞMADAN BELİRLENİYOR

Bebeklerde nörolojik hastalıklara yol açan nedenlerden bazılarının kısmen veya tamamen önlenebileceğinin altını çizen Uzm. Dr. Gültekin, “Tıp alanında her geçen gün artan bilimsel ve teknolojik alt yapı ve ileri uzmanlıkların sayesinde riskli bebeklerin önlenmesinde, takibinde ve müdahalesinde çok bedelli gelişmeler sağlandı.

 

Artık riskli bebekleri tanımlama çalışmaları artık oluşum öncesi başlamaktadır. ‘Preimplantasyon tanı’ olarak tanımlanan bu yollarla mümkün nörolojik problemler artık bebeğin oluşumu öncesi belirlenmeye çalışılmaktadır. Bu niyetle genetik tetkikler de her geçen gün artan biçimde, yeni formüller eklenerek kullanılmaktadır” diye konuştu.

 

Gebelik periyodunda oluşabilecek risklerin hem bebek hem de taşıyıcı olarak annenin risk faktörleri ile değerlendirildiğini kelam eden Uzm. Dr. Gültekin, bu emelle ultrasonografinin artık rutin olarak kullanıldığını, genetik, metabolik ve gereken durumlarda ileri görüntüleme tetkiklerinin yapılabildiğini, hatta anne karnında bebeğe müdahaleler gerçekleştirilebildiğini vurguladı.

 

DOĞUM YÜKÜ DÜŞDÜKÇE BEYİN HASARI İHTİMALİ ARTAR

Gebelik takiplerinin hem anne hem de bebek açısından hayli pahalı olduğuna dikkat çeken Çocuk Nöroloji Uzmanı Dr. Ece Gültekin, dikkat edilmesi gereken durumları şöyle açıkladı:

 

“Bebeğin anne karnından çıkışı ile birlikte karşılaşabileceği riskler de artmaktadır. Doğum süreci ile bağlı külfetler, çoğul gebelik ve erken doğum bu risklerin en sık görülenleridir. Yenidoğan döneminde teneffüs ıstırapları, yapay teneffüs desteği muhtaçlığı üzere faktörler de bebeğin gelişmekte olan nörolojik sistemine hasar riski yüksek olan durumlardır. Tekrar bu devranda beyin kanaması, nöbet geçirme, kan şekeri düşüklüğü, beslenme yetersizlikleri, sarılık veya geçirilen çeşitli enfeksiyonlar ile nörolojik hasarlanma riski de besbelli formda artmaktadır.

 

Gelişen sorunların şiddeti ile nörolojik hasarlanma her vakit uyumlu olmayabilir. Lakin doğum haftası ve doğum tartısı düştükçe nörolojik zahmetlerin ortaya çıkma ihtimali de o derece artmaktadır. Bu bebeklerde ilerleyen vakitlerde serebral palsi (beyin felci), nöbet geçirme, görme, işitme veya kas iskelet sistemi ile ilgili sorunlar görülebilmektedir. Bazen de bilişsel ezalar, öğrenme zahmetleri, davranış bozuklukları ya da dikkat eksikliği ile karşımıza çıkabilmektedir.”

 

MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM KURAL

Nörolojik etkilenmenin saptanabilmesi için öncelikle olağan gelişim basamaklarının, çocuğun toplumsal gelişim, lisan, ince ve kaba motor maharetlerinin ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Ece Gültekin, “Gelişim tarama testleri bu çocukların hem tanınmasında hem de takibinde kullanılmaktadır. Riskli bebek izlemi, multidisipliner bir yaklaşımı gerektirir.

 

Çocuk nöroloji ile öbür branş tabiplerinin, ayrıyeten çocuk gelişim uzmanı, konuşma ve lisan terapisti, diyetisyen ve fizyoterapistler eşliğinde çocuğun gelişiminin yakından değerlendirilmesi, takibi ve gereken vakitte gereken müdahalelerin yapılması değer taşır. Riskli bebek takibinde gaye, erken teşhis ile bu bebeklerin karşılaşabileceği meseleleri en aza indirebilmek ve onları ulaşabilecekleri en yüksek fonksiyonel düzeye ulaştırabilmektir” dedi.