Astımlı hastaların corona virüs (covid-19) hakkında bilmesi gerekenler

Astımlı hastaların corona virüs (covid-19) hakkında bilmesi gerekenler
Astımlı hastaların corona virüs (covid-19) hakkında bilmesi gerekenler
Share

Tüm dünyada olduğu üzere ülkemizde de görülen coronavirüs halkında önlem almak hastalığın bulaşmasını engellemek için son derece pahalıdır. Alerjik astım olan hastaların önlemlere uyması son derece bedelli olduğunu belirtmek gerekir. Corona virüs, hayvanlarda sıklıkla görülen bir virüs çeşididir. Bazen insanlara yayılabilir.

 

Aralık 2019’da Çinin Wuhan kentinde başlayan yeni bir corona virüs olan COVİD-19 tüm dünyaya hızla yayılmaya başladı. Uzmanlar, insanların virüsü birinci sefer hayvanlardan yakalandığını düşünüyor lakin artık beşerden beşere yayılıyor.

 

COVID-19 ( değerli akut teneffüs sendromu ) corona virüs enfeksiyonunun neden olduğu viral teneffüs yolu sendromunun ismidir. Daha öncesinde SARS-CoV-2, ve MERS-CoV de bir corona virüs ailesindeki virüslerin yol açmış olduğu hastalıklardır. Corona virüsün yol açtığı yeni virüs COVID-19 olarak tanımlanmıştır, çünkü daha önce insanlarda tanımlanmamış yeni bir tiptir.

 

Coronavirüs yol açmış olduğu semptomlar şunları içerebilir:

  • Ateş
  • Öksürük (genellikle kuru)
  • Nefes darlığı
  • Halsizlik güçsüzlük ve yorgun hissetme

 

Corona virüs ile ilgili belirtiler virüsle temas ettikten 2 ile 14 gün sonra ortaya çıkabileceği görülmüştür. Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) bunu küresel bir salgın olarak yani pandemi olarak ilan etti.

 

Coronavirüs, Grip, Soğuk Algınlığı ve Mevsimsel Alerjik rinit ortasındaki farkı Nasıl Anlayabiliriz?

Tüm bu teneffüs yolunu tutan hastalıklar ortasında gibisi kimi belirtiler bulunmaktadır. Corona virüs salgını ülkemizde baharın geldiği periyotta ortaya çıkan polen alerjisi ( saman nezlesi ) ile misal özellikler gösterdiği üzere farklı belirtilere yol açtığını bilmek gerekir. Bu yüzden tablodaki bu farkları dikkatle değerlendirmek gerekir. Alerji rinit ie corona virüs ( COVID-19 ) ortasındaki farkları ayırt edip önlemlerinizi almanız gerekir.

Belirtiler Corona virüs ( COVİD-19 ) Soğuk algınlığı Grip Mevsimsel alerjik rinit
Belirtilerin süresin 7-25 gün 14 günden az 7-14 gün Birkaç hafta veya ay
Öksürük Sıklıkla ve kuru öksürük Hafif Sıklıkla ve kuru öksürük Seçkindir. Astım varsa görülebilir
Nefes darlığı Bazen yok yok Yok ( astım varsa görülür)
Hapşırma Yok Sıklıkla yok Sıklıkla
Burun akıntısı veyahut tıkanıklık Az Sıklıkla Bazen Sıklıkla
Boğaz ağrısı Bazen Sıklıkla Bazen Bazen (genellikle hafif)
Ateş Sıklıkla Kısa vadeli ateş Sıklıkla Yok
Yorgunluk Bazen Bazen Sıklıkla Bazen
Baş ağrısı Bazen Seçkin Sıklıkla Bazen (sinüs ağrısı )
Vücut ve eklem ağrısı Bazen Sıklıkla Sıklıkla Yok
İshal Az Yok Bazen çocuklarda Yok
Grip ve alerjik rinit hastanın astımı varsa astım atağına bağlı nefes darlığına yol açabilir. Corona virüs akciğerlere yerleştiği için nefes darlığı görülebilir.

Alerjik semptomlar tipik olarak burun tıkanıklığı, burun akıntısı, hapşırma, gözlerde kaşıntı, kızarıklık, sulanma ve şişlik ile kendini gösterir. Alerjik astım öksürük, hırıltılı teneffüs ve nefes darlığı biçiminde ortaya çıkabilir. Kuru ve kaşıntılı deri döküntüleri yaygındır. Baş ağrısı ve yorgunluk alerjinin yol açmış olduğu öteki sinüzit otit üzere sorunlara bağlı olabilir. Ateş alerjinin bir belirtisi değildir.

 

COVID-19 belirtileri : ateş (% 90), kuru öksürük (% 68), yorgunluk, balgam üretimi (% 33), nefes darlığı (% 19), boğaz ağrısı (% 14), miyalji ve nadiren ishal içerir.

 

İlkbahar periyodunda ortaya çıkan Grip ve olağan soğuk algınlığı da hala toplumda dolaşmakta olduğunu unutmamak gerekir. Test olmadan A ve B influenza tipleri ile COVID-19 ortasında ayrım yapmak zordur. Soğuk algınlığı tipik olarak devamlı ateşlerle görülmez ve semptomlar daha hafiftir ve sıklıkla burun tıkanıklığı, akıntısı ve balgam oluşur.

 

Coronavirüs özellikleri nedir ve nasıl yayılır ?

COVID-19 hadiselerinin % 80’ine kadar hafif ila orta derecede kabul edilir, % 13.8’inde değerli hastalık vardır. % 6.1’i değerli, teneffüs yetmezliği, septik şok ve / veya çoklu organ fonksiyon bozukluğu ile ortaya çıkabilir. Asemptomatik belirtiler ortaya çıkmadan görülme oranı bilinmemektedir. Çocuklarda hastalık nadir ve hafiftir,

 

19 yaşın altındakilerin sırf çok küçük bir oranı şiddetli (% 2.5) veya değerli hastalık (% 0.2) geliştirdiği görülmektedir. 60 yaşın altındakiler için mevt oranları % 1 den azdır 60-69 yaş % 3,5, 70-79 yaş % 8 ve 80 yaş üstü % 15 civarındadır.. Bu sayılar her yaş kümesinde komorbid hastalığın varlığından büyük ölçüde etkilenmektedir.

 

Corona virüs öbür virüsler üzere öksürme (veya hapşırma) yoluyla yayılır. Corona virüs öksürük ve hapşırma ile havaya yayılan damlacıklar içinde bulunmaktadır ve bunlar daha sonra hızlı bir halde yere ve yüzeylere yapışır. Corona virüs hastalığına sahip birinin 1-2 metrelik yakınında olan şahıslar damlacık yoluyla virüse maruz kalabilir. Hasta olan biri yüzünüzde veyahut yakınızda öksürürse, hastalığa yakalanabilirsiniz. Bu yüzden hasta olan insanların önlem alması ve beşerler da hastalığın yayılmasını durdurmak için bir maske takması gerekir.

 

Corona virüs ayrıyeten insanların öksürdüğü yüzeylerde yaşayabilir. Üzerinde virüs bulunan bir yüzeye dokunup ağzınıza, burnunuza veyahut gözlerinize dokunursanız, hastalık size de bulaşabilir. Bu yüzden ellerinizi yıkamanız son derece değerlidir.

 

Corona virüs enfeksiyonu için risk kümesi kimlerdir ?

Şu anda, yeni corona virüsün astımı olan insanları nasıl etkilediğine dair çok az veri var. Lakin, astımın corona virüsün öbür suşları ile berbatlaştı biliyoruz. DSÖ göre, en yüksek risk kümeleri şunları içerir: Çin, İran, Güney Kore ve Avrupa’da seyahat edenler

 

Koronavirüs hastalığına yakalanan insanlara bakanlar

60 yaş üstü beşerler

 

Kronik tıbbi rahatsızlıkları olan beşerler:

  • Yüksek tansiyon
  • Kalp hastalığı
  • Diyabet
  • Astım

 

Kanser, kalp yetmezliği, serebrovasküler hastalık, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı ve immün yetmezlik üzere altta yatan kronik tıbbi durumlar öteki viral enfeksiyonlarda olduğu üzere risk kümesini oluşturur. Astımı olan bireyler, teneffüs yolu ile yayılan hastalıklar için önlem almalıdır.

 

Yüksek risk altındaki bireylerin (astımı olanlar dahil) için önerilen

  • En az 14 gün veyahut 1 ay yetecek formda ilaçlarının meskende hazır bulunması
  • Başka şahıslardan uzak durmak için önlem alması
  • Hasta olan insanlardan kaçınması, yakın teması sonlandırıp ve sık sık ellerini yıkaması önerilir.
  • Ayrıyeten kalabalıklardan mümkün olduğunca kaçınması ve toplumda salgın üzere durumlarda meskende kalması önerir.

 

Ülkemizde olduğu üzere dünya çapında birçok kişi gribe yakalama riski bulunmaktadır. Grip ile corona virüs ayrımı külfet olabilir. Yakın etrafınızda virüs salgını yoksa gribe yakalanma riskiniz olabilir. Grip için antiviral tedaviler kullanılabilir.

 

Coronavirüs ve Öbür Teneffüs Enfeksiyonlarını Nasıl Önleyebilirim?

Gripten kaçınmak için atmanız gereken adımlar sizin corona virüsten korumanıza da yardımcı olacaktır:

Cerrahi maske takmak Dünya Sıhhat Örgütü ( WHO ) önerilmez. Sadece hasta olan beşerler veya hasta olanların bakıcıları maske takmalıdır. Coronavirüsün bulunduğu bölgelere seyahat ediyorsanız seyahatiniz erteleyin ve karantina dahil sıhhat bakanlığının önerdiği kuralara uymanız gerekir. Sıhhat bakanlığı tarafın önerilen 14 kurala uyulması hastalığın bulaşmasını engelleme açısından kıymetlidir.

 

Akut teneffüs yolu enfeksiyonlarının genel bulaşma riskini azaltmak için önerilen temel prensipler Yeni Koronavirüs (COVID-19) için de geçerlidir. Bunlar;

 

El paklığına dikkat edilmelidir. Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik veya antibakteriyel içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, olağan sabun kafidir. Eller yıkanmadan ağız, burun ve gözlerle temas edilmemelidir. Hasta beşerlerle temastan kaçınmalıdır (mümkün ise en az 1 m uzakta bulunulmalı).

 

Özellikle hasta beşerlerle veyahut etraflarıyla direkt temas ettikten sonra eller sık sık temizlenmelidir. Hastaların ağır olarak bulunması nedeniyle mümkün ise sıhhat merkezlerine gidilmemeli, sıhhat kuruluşuna gidilmesi gereken durumlarda öteki hastalarla temas en aza indirilmelidir.

 

Öksürme veyahut hapşırma sırasında burun ve ağız tek kullanımlık kağıt mendil ile örtülmeli, kağıt mendilin bulunmadığı durumlarda ise dirsek içi kullanılmalı, mümkünse kalabalık yerlere girilmemeli, şayet girmek zorunda kalınıyorsa ağız ve burun kapatılmalı, tıbbi maske kullanılmalıdır. Çiğ veya az pişmiş hayvan yapıtları yemekten kaçınılmalıdır. Düzgün pişmiş yiyecekler tercih edilmelidir.

 

Çiftlikler, canlı hayvan pazarları ve hayvanların kesilebileceği alanlar üzere genel enfeksiyonlar açısından yüksek riskli alanlardan kaçınılmalıdır. Seyahat sonrası 14 gün içinde rastgele bir teneffüs yolu semptomu olursa maske takılarak en yakın sıhhat kuruluşuna başvurulmalı, doktora seyahat kıssası hakkında bilgi verilmelidir.

 

Ayrıyeten bunların dışında astımınızı kontrol altında tutmak için günlük astım ilaçlarınızı almanız son derece pahalıdır. Hastalanırsanız, doktorunuzu arayın ve Astım için daha evvelden oluşturulan Hareket Planınızı takip etmeniz gerekir.

 

Astımlı Beşerler Yeni Coronavirüs Hakkında Neleri Bilmeli?

Astımlı özellikle alerjik astımı olan hastaların corona virüs salgını sırasında birçok soru aklına gelebilir. Bunlardan bazıları aşağıdakiler üzere olabilir.

 

Astımlı hastaların kullandığı inhaler steroid veya oral steroidler immün sistemi baskılar mı ?

Astımınızın kontrol altında olduğundan emin olmanız gerekir. Bu ekseriyetle inhale kortikosteroidlerin (ve bazen de oral kortikosteroidlerin) kullanımını gerekir. İnhale kortikosteroidler bağışıklık sisteminizin enfeksiyonlarla gayret yeteneğini azaltmaz, lakin oral kortikosteroidler konusunda dikkatli olmak gerekir. Rastgele bir teneffüs yoluyla bulaşan virüse virüsüne maruz kalmanızı önlemek için ve kendinizi korumak için sıhhat bakanlığının önerdiği kurallara uymanız değerlidir.

 

Antihistaminikler bağışıklık sistemini etkiler mi ?

Antihistaminikler bağışıklık sistemini baskılamaz. Virüs ya da bakteriyel enfeksiyon yakalanma riskini artıracaklarını düşünmek için bilinen bir neden şimdilik yok

 

Astımı olan hastalar COVİD-19 için risk taşır mı ?

Şimdiye kadar, COVID-19 olan astımı olan hastalar hakkında çok az bilgi vardı. Lakin, olağanda soğuk algınlığı / grip gibisi semptomlara neden olan öbür coronavirüs salgınları (MERS ve SARS) salgınların astım ataklarına yol açtığını bilmekteyiz bu yüzden COVID-19’un astım ataklarına neden olup olamayacağı bilinmesek de uzak durmak için her türlü önlemi almamız gerekir.

 

Egzama olan şahısların kâfi hijyen uygularken ellerindeki egzama alevlenmesini önlemek için ne yapması gerekir ?

Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) ve sıhhat bakanlığı tarafından gripten ve COVID-19’dan korunmak için sık sık el yıkama yapılmasını tavsiye etmektedir. Lakin bu, egzama olan beşerler için alevlenmelere neden olabilir.

 

Özellikle el yıkamadan sonra nemlendirici kullanması uygun olur. Her el yıkamadan sonra nemlendirici uygulamak, el yıkama sürecini sonrasında oluşacak olan kurutma yan etkilerinin birçoklarını ortadan kaldırabilir. Hastalarımın tipik olarak her yere kullanabileceği bir nemlendirici cebinde taşımasını öneririm.