Aile içi sağlığın 3 sırrı

Aile içi sağlığın 3 sırrı
Aile içi sağlığın 3 sırrı
Share

Şad bir aile ortamı için aile içi irtibat çok bedelli. PDR Uzmanı Ekrem Davet Öztürk’e göre, aile içi irtibatı güçlendirebilmek için bu 3 bahse özellikle dikkat edilmeli.

 

Çocuğumuzun her vakit kendini âlâ kelam edebilen, muhtaçlıklarının farkında olan keyifli bir birey olarak yetişmesini isteriz. PDR Uzmanı Ekrem Davet Öztürk, çocuklarımızın mutluluğunu isterken birçok kusur yapabildiğimizi söylüyor: “Aileler kendi muhtaçlıklarını çocuklarının muhtaçlığı üzere görmeye başladığı anda, çocuklar kendi alanlarına giriliyormuş hissine kapılırlar.

 

Bu noktada bir tezatlıkla karşı karşıyayız. Özgüveni gelişmiş, şad ve sağlıklı münasebetler kuran bir birey yerine kanılarını kelam edemeyen bireyler yetişmiş olur. ‘Çocuğumun başarılı bir birey olmasını istiyorum’ diyen bir ebeveyn, kendi başarılı olma muhtaçlığını çocuğuna yansıtır. Öncelikle muvaffakiyet olgusunun herkese göre farklı bir olgu olduğunu içselleştirmemiz gerekiyor.

 

Muvaffakiyet birine göre şad bir aile kurmak iken bir başkasına göre çizdiği fotoğrafları satarak hayatını sürdürebilmektir. Bu noktada çocuklarımıza, kendi muhtaçlıklarını belirlemelerinde yardımcı olmalı ve yaptıkları seçimlere hürmet duymalıyız”.

 

Kararlarının Sorumluluğunu Almayanlar, İç Huzurunu Yitiriyor

Öztürk’e göre, şayet şad bireyler olmalarını istiyorsak çocuklarımıza aldıkları kararların sorumluluğunu taşımayı öğretmeliyiz. Bunun yolu da önce ebeveyn olarak kendi kararlarımızın sorumluğunu alabilmektir. Halbuki ‘Akşamları konutu temizliyorum, yemek yapıyorum, çocukların ödevlerine yardım ediyorum ve artık yetişemiyorum!’ diye feryat eden bir anne, aslında bitkindir ve daha fazla emek verebilecek durumda değildir. Burada ebeveyn, hem kendi muhtaçlıklarını göz gerisi etmiş hem de meskeni temizlemenin sorumluluğunu almamıştır.

 

Yaptığı seçimlerin sorumluluğunu almayan, “ben” lisanıyla konuşmayan birey; pişmanlık ve içsel huzursuzluk yaşar. Gezmek veyahut dinlenmek üzere karşılanmayan bir muhtaçlık ise ebediyen güdülenir ve biriktikçe bireyde dikkat dağınıklığı ve yorgunluk üzere olumsuz sonuçlar yaratır. Çocukların konuta gittiklerinde ödev yapmak istememeleri de temelde birebir şeydir. Çocukta da karşılanmayı bekleyen bir muhtaçlık vardır ve bu güç yüklü muhtaçlık, onu ödev dışındaki rastgele bir şeyle oyalanıp durmaya itebilir.

 

Annenin de konut içinde birçok sorumluluk üstlenmesiyle kısır bir döngü oluşur. Kelamın özü, birçok ailede gözlemlediğimiz bu huzursuz tablonun kaynağı ve analizi, annelerde zımnidir. Ne yazık ki, birçok ailede anneler mesken işlerinden yorgun düştükleri için kâfi ve şadlık veren bir irtibat ortamını hissedemiyor, sevgi ve takdir alamıyor ve öbür aile fertlerine kendi sevgi ve takdir hislerini mucibince tabir edemiyorlar.

 

Analizlerin birden fazla, Annenin Yaklaşımı İle İlgili

Şayet anne, kendinde bütün bu işleri yapma gücünü buluyorsa ve çocuğuna yeteri kadar vakit ayıracaksa bu sorumluluğu üzerine alıp keyifle yapmalıdır. Öte yandan bu kadar ağır bir yükü tek başına üstlenmenin sürekliliği zordur ve kişiyi yorar. Bu noktada ailenin işbirliği kıymetlidir. Bir piyano düşünelim. Piyanoda 88 tane tuş vardır. Anne bu tuşların 70 adedini, ailedeki öbür bireyler 18 adedini alıyorsa ahenkli bir müzik çıkartmak isterken parmakları yorulur. Anne, burada eşinin gerektiği kadar sorumluluk almadığını söyleyebilir ya da kurulan bu bağ biçiminin sorumluluğunu almayı seçebilir.

 

Burada hakikaten çok seferler tekrar eden değerli bir sorun var. Anneler yıprandıkları için bir noktadan sonra suçlamaya başlıyorlar. Bu da hem eşler ortasındaki ilgiyi bozuyor hem de çocuğa olumsuz yansıyor. Ebediyen “ben’ lisanını kullanmanın bedelinden bahsediyoruz. Çünkü ‘Ben, yorgun hissediyorum’ ya da ‘Ben yetişemiyorum’ demek ile ‘Sen tembelsin’, ‘Sen ilgisizsin’ demek ortasında oldukça büyük fark var. Münasebetiyle keyifli bir aile tablosu için başlangıç noktası çoğunlukla annedir. Anne, önce bu güne kadar kurulan alaka adabının sorumluluğunu almalı ondan sonra analize geçmelidir.

 

Ne vakit suçlamaktan vazgeçersek o vakit kendi hislerimizle daha rahat formda temas etme fırsatını yakalarız. Örneğin avazımız çıktığı kadar bağırmak yerine bir içsel muhasebe yapıp ‘Yıllardır bütün işleri tek başıma ben üstlendim ve karşımdakine sorumluluk veremedim’ diyebiliriz. Piyano örneğimize geri dönecek olursak, babaların ağır iş ömürlerinden dolayı tüm yükü yarı yarıya paylaşma talihleri olmasa bile yani 88 tuştan, 44’ünü veremesek bile, tekrar de çocuk eğitiminde ya da konut hayatında birtakım notaları da eşimize bırakarak, kulağa daha beğenilen gelen yeni müzikler çalabiliriz. Şayet bu mümkün olursa, ailedeki huzur ve bağlılık artar, alakalar gerçekten kuvvetlenir.

 

Bağlarda Sağlıklı Temas, Bireyin Sonlarını Müdafaasını Sağlar

Aile bağlarında sevdiğimiz insanların kimi davranışlarını beğenilen görme eğiliminde olsak da bu durum sağlıklı paylaşımların önünü tıkayabilir. PDR Uzmanı Ekrem Davet Öztürk, her temasta bir alış-veriş kelam konusu olması gerektiğini söylüyor: “İlişkilerde yalnızca alma veyahut yalnızca verme varsa, orada alaka olduğunu söyleyemeyiz.

 

Ebeveynler, kendi ortalarında hakikat teması gerçekleştirirlerse; büyür, zenginleşir ve değişirler. Hoş bir temasın gerçekleşmesi için temas sonları net olmalıdır. Net sonlar, doygun temaslar getirir. Örneğin ‘Bana yardım etmeyen biriyle yaşamak beni üzer ve yorar’ diyen bir birey, hududunu korumuştur ve muhtaçlığı doğrultusunda bireylerle temas eder.

 

Aile içi paylaşımlarda, temastan sonra geri çekilmek de bir o kadar pahalıdır. Temas çok uzunsa etkisini kaybeder, geri çekilme uzun mühlet devam ederse fizikî, ruhsal ve toplumsal hayatımız engellenir. Örneğin bir anne, ebediyen çocuğuyla birlikte ise konuşacak husus bulamayabilirler. Bu durumda çocuk, anneyi dinlememeye başlar ve ortadaki konuşmalar çoklukla annenin kızgınlığı ile sonuçlanır. İşyerinden hep geç gelen bir anne de çocuğuyla sağlıklı bir temasta bulunamaz.

 

Yorgunluktan çocuğuyla oyun oynamayabilir, anlattıklarını dinlemeyebilir ve tekrar badireler baş gösterir. Temas ederken net hudut koymakla katı hudut koymak ortasında fark vardır. ‘İnsanlar her vakit çalışmalıdır.’ net değil katı sınırdır. Ortadaki farkı kâfi gözetmek gerekir”.

 

Kendini Yanlışsız Yansıtabilen Bir Çocuk Yetiştirmek İçin

Çocukta ailesiyle alaka kurma, etkinliklerde bulunma muhtaçlığı karşılanmadığında, alakalar zedeleniyor ve aileye karşı bir öfke ortaya çıkıyor. Sonuçta, bağ kuramadığı için zenginleşemeyen, kendini tabir etmek istemeyen bir birey yetişiyor.

 

Maskeyi Önce Kendinize Takın: Kendi ömründe canlı, sevinçli, verimli olamayan bir birey, bu hisleri eşine ya da çocuklarına vermekte zorlanacaktır. Çocuklarınızla ilgilerinizin yolunda gitmediğini fark ettiğiniz vakit, bir an durup düşünün. Büyük ihtimalle, siz birey olarak tatminkar bir hayat yaşadığınızı düşünmüyorsunuzdur. Hayatınızda kendi mutluluğunuzu çoğaltacak küçük değişiklikler yaparsanız, ailenizden bir şeyler eksileceğine inanıyorsanız, çok yanılıyorsunuz.

 

Mesela sabahları iç açan yürüyüşler, alışverişten dönerken arkadaşlarla içilen bir fincan kahve üzere küçük keyifler, bütün olumsuz hislerinizi alıp götürebilir. Şayet sahiden yanlışsız ve pratik analizler bulabilirseniz, hem kendinize hem de ailenize verecek daha fazla olumlu his üretebilirsiniz. Tekliflerimiz daha çok anneler için geçerli olsa da birçok babanın da kendisi için hiç vakit ayırmadığını ve ekseriyetle öfkeli olduğunu gözlemliyoruz. Hasebiyle sorumlulukları aksatmayacak sağlıklı hobiler, erkeklerin de hakkı.

 

Katı Kurallardan Kaçının: Birtakım ebeveynler, ‘koşma’, ‘çok gülme’ üzere katı söylemlerle çocukların his, fikir ve muhtaçlıklarını açıklamasını engellerler. Çocuk, kendini tabir edemediği ve hatta bundan korktuğu için irtibat kurmak zorlaşır. Münasebetiyle aile içi münasebetlerde sağlıklı yakınlığın kurulabilmesi için katı söylemlerden kaçınmak gerekir.

 

Hislere Yer Açın

Sadece fikirlerin konuşulduğu, hislere yer verilmemiş bir aile ortamında sağlıklı bir irtibatın kurulması mümkün değildir. Hislerin dışavurumunu sağlamak için ‘Şu anda ne hissediyorsun?’ ‘Bu bahis sende nasıl hisler uyandırıyor?’, ‘Hangi hislerinin farkına varmaktan kaçınıyorsun?’ ‘Yaşadığın bu olay istediğin üzere gelişmediğine göre, farklı halde gelişmesi için ne yapabilirdin?’ üzere sorularla çocuğa yaklaşmak yarar sağlayacaktır.